Sutra 24
Devanagari script
यदस्य कार्यमभिप्रेतं तत्प्रतिरूपकं मन्त्रिणः पृच्छेत्कार्यमिदमेवमासीत् एवं वा यदि भवेत्तत्कथं कर्तव्यमिति ॥ कZ_०१.१५.२४ ॥
Transliteration
yad asya kāryam abhipretaṃ tat-pratirūpakaṃ mantriṇaḥ pṛcchet—kāryam idam evam āsīt, evaṃ vā yadi bhavet, tat kathaṃ kartavyam iti
Translation
彼が意図するいかなる行動についても、同様の仮想事例を挙げて大臣に問うべきである。「このような事案が起こった（あるいはこのように起こり得る）としたら、どう処理すべきか？」
Word by Word
यत्whatever; that which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (सन्दर्भे ‘यत् … तत्’ सम्बन्धः)
अस्यof him/this (person)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसक; एकवचन; षष्ठी
कार्यम्task; matter to be done; business
कार्यम्:
TypeNoun
Rootकार्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
अभिप्रेतम्intended; desired
अभिप्रेतम्:
TypeParticiple
Rootअभि-√प्रि (प्रीञ्)
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; ‘कार्यम्’ इति विशेषणम्
तत्that (then/that matter)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (यत्-तत् सम्बन्धे)
प्रतिरूपकम्a corresponding/analogous (case); a counter-model
प्रतिरूपकम्:
TypeAdjective/Noun
Rootप्रतिरूपक
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; ‘तत्’/‘कार्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
मन्त्रिणः(of) the ministers/counsellors
मन्त्रिणः:
TypeNoun
Rootमन्त्रिन्
Formपुंलिङ्ग; बहुवचन; षष्ठी (मन्त्रिणाम्) / प्रथमा (मन्त्रिणः = मन्त्रिणः) — अत्र क्रियापद ‘पृच्छेत्’ इत्यस्य कर्म-सम्बन्धे षष्ठी (whom to ask: of the ministers)
पृच्छेत्should ask; should inquire
पृच्छेत्:
TypeVerb
Root√प्रच्छ्
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन
कार्यम्the matter/task
कार्यम्:
TypeNoun
Rootकार्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
इदम्this
इदम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्यय
आसीत्was; happened
आसीत्:
TypeVerb
Root√अस्
Formलङ् (अनद्यतनभूत); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्यय
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formअव्यय; विकल्पार्थक
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
Formअव्यय; शर्तार्थक
भवेत्should be; were to occur
भवेत्:
TypeVerb
Root√भू
Formलिङ् (विधिलिङ्); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष; एकवचन
तत्then that (case)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
Formअव्यय; प्रश्नार्थक
कर्तव्यम्is to be done; should be done
कर्तव्यम्:
TypeGerundive
Root√कृ
Formकृदन्त (तव्यत्); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया; भावे/कर्तरि प्रयोगः
इतिthus (quoting)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणचिह्न
Entities Mentioned
M
mantrin (minister)K
king/executive (implied)FAQs
To obtain usable guidance while limiting disclosure of the actual intended operation.