Sutra 13
Devanagari script
पञ्चचत्वारिंशदेवं रथा रथव्यूहे भवन्ति द्वे शते पञ्चविंशतिश्चाश्वाः षट्शतानि पञ्चसप्ततिश्च पुरुषाः प्रतियोधारः तावन्तः पादगोपाः ॥ कZ_१०.५.१३ ॥
Transliteration
pañcacatvāriṃśad evaṃ rathā rathavyūhe bhavanti dve śate pañcaviṃśatiś cāśvāḥ ṣaṭśatāni pañcasaptatiś ca puruṣāḥ pratiyodhāraḥ tāvantaḥ pādagopāḥ
Translation
したがって、戦車による戦闘陣形には戦車が四十五両、馬が二百二十五頭、反撃戦闘員としての兵が六百七十五人、そして同数の歩兵護衛がいる。
Word by Word
पञ्चचत्वारिंशत्forty-five
पञ्चचत्वारिंशत्:
TypeNoun (Numeral)
Rootपञ्चन्/चत्वारिंशत् (संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचकः; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (अव्ययवत्-प्रयोगः; गणनायाम्)
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकम्
रथाःchariots
रथाः:
TypeNoun
Rootरथ
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
रथव्यूहेin the chariot-formation (battle array)
रथव्यूहे:
TypeNoun
Rootरथव्यूह
Formपुंलिङ्गः; सप्तमी एकवचनम् (अधिकरणे)
भवन्तिare; become; amount to
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्
द्वेtwo
द्वे:
TypeNoun (Numeral)
Rootद्वि (संख्याशब्द)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया द्विवचनम् (शत-शब्दस्य विशेषणम्)
शतेhundreds (two hundred)
शते:
TypeNoun (Numeral)
Rootशत
Formनपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया/संबोधन द्विवचनम्
पञ्चविंशतिःtwenty-five
पञ्चविंशतिः:
TypeNoun (Numeral)
Rootपञ्चविंशति (संख्याशब्द)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा एकवचनम् (गणनायाम्)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
अश्वाःhorses
अश्वाः:
TypeNoun
Rootअश्व
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
षट्six
षट्:
TypeNoun (Numeral)
Rootषट् (संख्याशब्द)
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (शत-शब्दस्य विशेषणम्)
शतानिhundreds (six hundred)
शतानि:
TypeNoun (Numeral)
Rootशत
Formनपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
पञ्चसप्ततिःseventy-five
पञ्चसप्ततिः:
TypeNoun (Numeral)
Rootपञ्चसप्तति (संख्याशब्द)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा एकवचनम् (गणनायाम्)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
पुरुषाःmen; personnel
पुरुषाः:
TypeNoun
Rootपुरुष
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
प्रतियोधारःcounter-combatants; fighters (assigned to engage the enemy)
प्रतियोधारः:
TypeNoun
Rootप्रतियोधार
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
तावन्तःas many (the same number)
तावन्तः:
TypePronoun/Adjective
Rootतावत्
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्; परिमाणवाचकः
पादगोपाःfoot-guards; infantry guards
पादगोपाः:
TypeNoun
Rootपादगोप
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
Entities Mentioned
4
45 chariots2
225 horses6
675 fighters6
675 foot-guardsFAQs
A scalable establishment table: 5 horses per chariot and 3 fighters per horse, producing predictable totals for planning.
Totals reduce calculation errors in mobilization and auditing, and serve as a canonical ‘authorized strength’ benchmark.