आप्तदोषं कर्म कारयेत् न त्वेव स्त्रियं गर्भिणीं सूतिकां वा मासावरप्रजाताम् ॥ कZ_०४.८.१७ ॥
āptadoṣaṃ karma kārayet na tv eva striyaṃ garbhiṇīṃ sūtikāṃ vā māsāvara-prajātām
労役は、有責性が確立した場合にのみ課すべきである。だが、妊婦、産後の回復期にある女性、または出産後一か月以内の女性には課してはならない。
Compulsory labour is conditioned on established fault, and maternal status triggers categorical exemptions.