Sutra 13
Devanagari script
उज्झितप्रनष्टनिष्पतितोपलब्धस्य देशकाललाभोपलिङ्गनेन शुद्धिः ॥ कZ_०४.६.१३ ॥
Transliteration
ujjhitapranaṣṭaniṣpatitopalabdhasya deśakālalābhopaliṅganena śuddhiḥ ।
Translation
捨てられた物、失われた物、迷い出た／逃げ出した物、または後に発見された物を得た者については、場所・時刻・取得の態様という状況証拠の裏付けによって潔白が認められる。
Word by Word
उज्झितabandoned, left behind
उज्झित:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootउज्झि (उद्+हā/हि; त्यागे)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि/भूतकृत् (क्त); प्रथमा/द्वितीया एकवचन नपुंसकलिङ्ग (समासपूर्वपदत्वात् रूपम्)
प्रनष्टlost, disappeared
प्रनष्ट:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootनश् (प्र+नश्; विनाशे)
Formकृदन्त; भूतकृत् (क्त); प्रथमा/द्वितीया एकवचन नपुंसकलिङ्ग (समासपूर्वपदत्वात्)
निष्पतितfallen out, dropped out
निष्पतित:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootपत् (निस्+पत्; गत्यर्थे)
Formकृदन्त; भूतकृत् (क्त); प्रथमा/द्वितीया एकवचन नपुंसकलिङ्ग (समासपूर्वपदत्वात्)
उपलब्धस्यof what has been obtained/found
उपलब्धस्य:
TypeParticiple used as adjective
Rootलभ् (उप+लभ्; प्राप्तौ/उपलम्भे)
Formकृदन्त; भूतकृत् (क्त); षष्ठी एकवचन पुं/नपुंसकलिङ्ग
देशplace, locality
देश:
TypeNoun
Rootदेश
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासपूर्वपदत्वात्)
कालtime
काल:
TypeNoun
Rootकाल
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासपूर्वपदत्वात्)
लाभgain, acquisition
लाभ:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासपूर्वपदत्वात्)
उपलिङ्गनेनby (means of) indication/marking; by corroborative signs
उपलिङ्गनेन:
TypeNoun (action noun)
Rootउपलिङ्गन
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन; करण/हेतु-भावः
शुद्धिःclearing, purification; establishment (of correctness)
शुद्धिः:
TypeNoun
Rootशुद्धि
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विधेय (predicate)
Entities Mentioned
F
finder/possessorI
item recoveredFAQs
Contextual/circumstantial proof—where, when, and how the item was obtained—rather than mere assertion.