Sutra 13
Devanagari script
तुलामानाभ्यामतिरिक्ताभ्यां क्रीत्वा हीनाभ्यां विक्रीणानस्य त एव द्विगुणा दण्डाः ॥ कZ_०४.२.१३ ॥
Transliteration
tulāmānābhyām atiriktābhyāṃ krītvā hīnābhyāṃ vikrīṇānasya ta eva dviguṇā daṇḍāḥ
Translation
過大な度量衡で買い、過小な度量衡で売る者は、先に述べたのと同じ罰を、倍加して科される。
Word by Word
तुलाbalance; weighing scale (as a standard of weight)
तुला:
TypeNoun
Rootतुला
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (सन्दर्भे—तुला-प्रमाणम् ‘balance/scale’)
मानाभ्याम्by (means of) measures/standards
मानाभ्याम्:
TypeNoun
Rootमान
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन (करणे)
अतिरिक्ताभ्याम्with excessive (over) weight/measure
अतिरिक्ताभ्याम्:
TypeAdjective
Rootअति + रिक्त (अतिरिक्त)
Formविशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन; ‘तुलामानाभ्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्
क्रीत्वाhaving bought
क्रीत्वा:
TypeVerb
Rootक्री (क्रयणे)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); ‘having bought/purchased’
हीनाभ्याम्with deficient (under) weight/measure
हीनाभ्याम्:
TypeAdjective
Rootहीन
Formविशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, द्विवचन; (अध्याहृतं) ‘तुलामानाभ्याम्’ इत्यस्य विशेषणम्
विक्रीणानस्यof the seller (who sells)
विक्रीणानस्य:
TypeVerb (participial form used substantively)
Rootवि + क्री (विक्रयणे)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त (विक्रीणान्) षष्ठी एकवचन; पुंलिङ्ग; ‘of one who is selling’
तेthose
ते:
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘they/those (penalties)’
एवindeed; just; precisely
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formनिपात (emphatic/limiting particle)
द्विगुणाःdouble (in amount)
द्विगुणाः:
TypeAdjective
Rootद्वि + गुण (द्विगुण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘दण्डाः’ इत्यस्य विशेषणम्
दण्डाःpenalties; fines
दण्डाः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; दण्ड-रूपा द्रव्यदण्डाः (contextually ‘fines/penalties’)
Entities Mentioned
B
buyerS
sellerW
weights and measures authority (implied)FAQs
Arbitrage fraud: buying with heavier weights and selling with lighter weights—cheating both upstream and downstream parties.
It treats repeat/compound fraud as aggravated, raising deterrence where the offender exploits both transactions.