शृङ्गिणा दंष्ट्रिणा वा हिंस्यमानममोक्षयतः स्वामिनः पूर्वः साहसदण्डः प्रतिक्रुष्टस्य द्विगुणः ॥ कZ_०४.१३.१८ ॥
śṛṅgiṇā daṃṣṭriṇā vā hiṃsyamānam amokṣayataḥ svāminaḥ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ pratikruṣṭasya dviguṇaḥ
角のある、または牙のある動物に人が害されているのに、所有者が放さず/救出しない場合、所有者はサーハサ(sāhasa)の「第一」(最下位)の罰金を科される。被害者が助けを求めて叫んでいたなら、罰金は倍となる。
Ignoring an explicit distress signal increases culpability; the law treats omission after warning as aggravated negligence.
Animals are controlled through human responsibility; governance works by assigning accountable custodians.