Sutra 22

Devanagari script

सर्पव्यालत्रासनार्थं गोचरानुपातज्ञानार्थं च त्रस्नूनां घण्टातूर्यं च बध्नीयुः ॥ कZ_०२.२९.२२ ॥

Transliteration

sarpavyālatrāsanārthaṃ gocarānupātajñānārthaṃ ca trasnūnāṃ ghaṇṭātūryaṃ ca badhnīyuḥ

Translation

蛇や猛獣を威嚇し、また放牧路に沿う動きを把握するため、臆病な（家畜）には鈴や鳴り物を取り付けるべきである。

Word by Word

• सर्पव्यालत्रासनार्थम्: for the purpose of frightening off snakes and wild beasts
• Type: Noun
• Root: अर्थ
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (अर्थम्); समासः—(सर्पौ च व्यालौ च) इति द्वन्द्वः, तयोः त्रासनम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः, तस्य अर्थम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः; प्रयोजनार्थकं पदम्

• गोचरानुपातज्ञानार्थम्: and for the purpose of knowing/ascertaining the tracking (movement/pursuit) on grazing-grounds/routes
• Type: Noun
• Root: अर्थ
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (अर्थम्); समासः—गोचराणाम् अनुपातः इति षष्ठी-तत्पुरुषः, तस्य ज्ञानम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः, तस्य अर्थम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः; प्रयोजनार्थकं पदम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक

• त्रस्नूनाम्: of the frighteners/scare-devices (or frighteners)
• Type: Noun
• Root: त्रस्नु
• Form: पुंलिङ्ग (सम्भाव्य), बहुवचन, षष्ठी; ‘त्रस्नु’ = त्रासक/भयङ्कर (frightener) इत्यर्थे

• घण्टातूर्यम्: a bell and a musical instrument (sound device)
• Type: Noun
• Root: तूर्य
• Form: नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; समासः—घण्टा च तूर्यं च इति द्वन्द्वः

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक

• बध्नीयुः: they should tie/fasten
• Type: Verb
• Root: बन्ध्
• Form: लोट् (आज्ञार्थे/विधिलिङर्थे), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातुः—बन्ध् (बध्नाति)

Entities Mentioned

• snakes (sarpa)
• predators (vyāla)
• grazing routes (gocara)
• bells (ghaṇṭā)
• sound instruments (tūrya)

More Details

FAQs

How do bells function as governance tools here?

They are both deterrents (noise repels predators) and monitoring devices (sound reveals herd location and abnormal movement).

What ‘nīti’ concept is illustrated?

Practical, inexpensive controls (upāya) embedded in routine operations to reduce risk without heavy manpower.