Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 20
Devanagari script
रूप्यस्य द्वौ भागावेकः शुल्बस्य त्रिपुटकम् ॥ कZ_०२.१४.२० ॥
Transliteration
rūpyasya dvau bhāgāvekaḥ śulbasya tripuṭakam
Translation
銀については、銀二分に対して銅一分——これを tripuṭaka と呼ぶ。
Word by Word
रूप्यस्यof silver (rupya)
रूप्यस्य:
TypeNoun
Rootरूप्य
Formषष्ठी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् (रूप्य-शब्दः)
द्वौtwo
द्वौ:
TypeNumeral
Rootद्वि
Formप्रथमा-द्विवचनम्, पुल्लिङ्गम् (द्वि-शब्दः)
भागौshares/parts
भागौ:
TypeNoun
Rootभाग
Formप्रथमा-द्विवचनम्, पुल्लिङ्गम्
एकःone
एकः:
TypeNumeral
Rootएक
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुल्लिङ्गम्
शुल्बस्यof copper
शुल्बस्य:
TypeNoun
Rootशुल्ब
Formषष्ठी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्
त्रिपुटकम्a ‘triputaka’ (threefold portion/three units)
त्रिपुटकम्:
TypeNoun
Rootत्रिपुटक
Formप्रथमा-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; त्रि + पुटक (त्रयः पुटकाः यस्य/त्रिपुटकः)
Entities Mentioned
S
silver (rūpya)C
copper (śulba)T
tripuṭaka (mixture standard)FAQs
The state defines measurable purity thresholds, enabling testing, taxation, and punishment for debasement.