Sutra 3
Devanagari script
जाम्बूनदं शातकुम्भं हाटकं वैणवं शृङ्गशुक्तिजं जातरूपं रसविद्धमाकरोद्गतं च सुवर्णम् ॥ कZ_०२.१३.०३ ॥
Transliteration
jāmbūnadaṃ śātakumbhaṃ hāṭakaṃ vaiṇavaṃ śṛṅga-śuktijaṃ jātarūpaṃ rasa-viddham ākaro-dgataṃ ca suvarṇam
Translation
金は次のように分類される：jāmbūnada、śātakumbha、hāṭaka、vaiṇava、角と貝殻から得られる金（śṛṅga-śuktija）、自然に産する金（jātarūpa）、化学的工程で精製・処理された金（rasa-viddha）、鉱山から産出する金（ākaro-dgata）。
Word by Word
जाम्बूनदम्Jāmbūnada gold (a variety of gold)
जाम्बूनदम्:
TypeNoun (adjective used substantively)
Rootजाम्बूनद
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; सुवर्णस्य विशेषणम् (a kind/variety of gold)
शातकुम्भम्Śātakumbha gold (a variety of gold)
शातकुम्भम्:
TypeNoun (adjective used substantively)
Rootशातकुम्भ
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; सुवर्णस्य विशेषणम्
हाटकम्Hāṭaka gold (a variety of gold)
हाटकम्:
TypeNoun (adjective used substantively)
Rootहाटक
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; सुवर्णस्य विशेषणम्
वैणवम्Vaiṇava gold (a variety of gold)
वैणवम्:
TypeNoun (adjective used substantively)
Rootवैणव
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; सुवर्णस्य विशेषणम्
शृङ्गशुक्तिजम्gold produced from (the source called) śṛṅgaśukti
शृङ्गशुक्तिजम्:
TypeNoun (adjective used substantively)
Rootशृङ्गशुक्तिज
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; शृङ्ग-शुक्ति-सम्बन्धात् उत्पन्नम् इति; सुवर्णस्य विशेषणम्
जातरूपम्jātarūpa (gold; a standard term/variety)
जातरूपम्:
TypeNoun (adjective used substantively)
Rootजातरूप
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; सुवर्णस्य विशेषणम्
रसविद्धम्gold affected/treated with ‘rasa’ (mineral essence/chemical processing)
रसविद्धम्:
TypePast passive participle used adjectivally
Rootविद् (√विद्/√विध् in sense ‘to pierce/affect’; here ‘tainted/affected’)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘रसेन विद्धम्/दूषितम्/संयुक्तम्’ इति; सुवर्णस्य विशेषणम्
आकरोद्गतम्gold obtained from a mine
आकरोद्गतम्:
TypePast passive participle used adjectivally
Rootउद् + √गम् (गत)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘आकरात् उद्गतम्’ इति; सुवर्णस्य विशेषणम्
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्; पूर्वोक्त-विशेषणानां समुच्चयः
सुवर्णम्gold
सुवर्णम्:
TypeNoun
Rootसुवर्ण
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; मुख्यपदम्
Entities Mentioned
G
gold (suvarṇa)M
mines (ākara)M
metallurgical processing (rasa)FAQs
It enables standardized valuation, taxation/fees, acceptance rules at the mint, and fraud detection by tying price and purity expectations to declared source/type.