Adhyaya 227

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे दण्डप्रणयनं नाम षड्विंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः युद्धयात्रा पुष्कर उवाच यदा मन्येत नृपतिराक्रन्देन बलीयसा पार्ष्णिग्राहो ऽभिभूतो मे तदा यात्रां प्रयोजयेत्

かくして『アグニ・マハープラーナ』において、第226章「刑罰の制定（ダンダプラナヤナ）」は終わる。ここに第227章「戦征（ユッダヤートラー）」が始まる。プシュカラは言った。「王が、より強大な敵が戦の鬨の声（すなわち猛攻）によって自らを圧迫し、背後から襲う敵（pārṣṇigrāha）がすでに自分を制したと判断するなら、そのとき軍旅の出征（yātrā）を行うべきである。」

Verse 2

पुष्ता योधा भृटा भृत्याः प्रभूतञ्च बलं मम मूलरक्षासमर्थो ऽस्मि तैर् गत्वा शिविरे व्रजेत्

「我が兵は糧秣に満ち、雇兵と従者もまたよく扶持され、軍勢は豊かである。私は本営（根本の拠点）を守り得る。ゆえに彼らと共に出立し、軍営へ赴くべきである。」

Verse 3

शत्रोर्वा व्यसने यायात् दैवाद्यैः पीडितं परं भूकम्पो यान्दिशं याति याञ्च केतुर्व्यदूषयत्

あるいは敵が災厄に陥り、天来その他の制し難い因によって甚だしく悩まされることもある。それは、地震が移り進む方角と、彗星（ケートゥ）が穢し凶兆を示した方角とによって推し量られる。

Verse 4

विद्विष्टनाशकं सैन्यं सम्भूतान्तःप्रकोपनं शरीरस्फुरणे धन्ये तथा सुस्वप्रदर्शने

憎むべき敵を滅ぼす軍勢が起こり、内なる動揺もまた生じる。身に吉祥の痙攣（さざめき）が現れ、また善き夢を見るとき——それらが徴（しるし）である。

Verse 5

निमित्ते शकुने धन्ये जाते शत्रुपुरं व्रजेत् पुनर्जित्वेति ग , घ , ज च तैर् वृत्वा इति साधुः सम्भूतान्तःकोपदमिति ख , छ च पदातिनागबहुलां सेनां प्रावृषि योजयेत्

吉祥なる鳥の兆し（śakuna-nimitta）が現れたなら、敵の城塞へ進軍すべきである。勝利ののち、再び帰還すべしと（ある伝本には）読まれる。軍勢を相応に選抜し、布陣してから進むのがよい。雨季には、歩兵と戦象の多い軍を用いるべきである。

Verse 6

हेमन्ते शिशिरे चैव रथवाजिसमाकुलां चतुरङ्गबलोपेतां वसन्ते वा शरन्म्मुखे

ヘーマンタおよびシシラ（寒季）に、あるいは春に、または秋の初めに、戦車と馬で満ち、四部軍（チャトゥランガ）の備えを具えた軍勢を率いて出征すべきである。

Verse 7

सेना पदातिबहुला शत्रून् जयति सर्वदा अङ्गसक्षिणभागे तु शस्तं प्रस्फुरणं भवेत्

歩兵に富む軍は常に敵を征する。さらに、武器（またはそれを執る腕）が身体の右側で震え、あるいは脈打つなら、それは吉兆と見なされる。

Verse 8

न शस्तन्तु तथा वामे पृष्ठस्य हृदयस्य च लाञ्छनं पिटकञ्चैव विज्ञेयं स्फुरणं तथा

しかし左側では、背や心臓のあたりの徴は吉とは見なされない。同様に、腫れ物（発疹）もまた兆しとして理解され、身体の脈動・痙攣も同じである。

Verse 9

विपर्ययेणाभिहितं सव्ये स्त्रीणां शुभं भवेत्

これを逆に述べるなら、同じ徴も女性においては左側が吉となる。