Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Puṣkara-Tīrtha-Māhātmya and the Phala of Pilgrimage

Nārada–Yudhiṣṭhira; Pulastya–Bhīṣma Transmission

ब्राह्मणार्थे पराक्रान्ता: शुद्धैर्बाणैर्महार था: । निध्नन्तो भरतश्रेष्ठ मेध्यान्‌ बहुविधान्‌ मृगान्‌,भरतश्रेष्ठ! वे महारथी वीर शुद्ध बाणोंद्वारा ब्राह्मणोंके (बाघम्बर आदिके) लिये पराक्रम करके नाना प्रकारके पवित्र- मृगोंको मारा करते थे

brāhmaṇārthe parākrāntāḥ śuddhair bāṇair mahārathāḥ | nighnanto bharataśreṣṭha medhyān bahuvidhān mṛgān ||

Vaiśampāyana said: “O best of the Bharatas, those great chariot-warriors, exerting themselves for the sake of the Brahmins, used their pure arrows to strike down many kinds of ritually fit (edible/offerable) game animals.” The line frames their hunting not as mere sport but as a duty-bound act of provision for Brahmins, invoking the ethical idea that violence may be permitted when regulated by dharma and directed toward sanctioned ends.

ब्राह्मणार्थेfor the sake of the Brahmins
ब्राह्मणार्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मणार्थ
FormMasculine, Locative, Singular
पराक्रान्ताःhaving exerted valor / having advanced
पराक्रान्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootपराक्रान्त
FormMasculine, Nominative, Plural
शुद्धैःwith pure
शुद्धैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशुद्ध
FormMasculine, Instrumental, Plural
बाणैःwith arrows
बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Plural
निघ्नन्तःkilling / striking down
निघ्नन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootहन्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada, Active
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभरतश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
मेध्यान्fit for sacrifice / pure
मेध्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमेध्य
FormMasculine, Accusative, Plural
बहुविधान्of many kinds
बहुविधान्:
Karma
TypeAdjective
Rootबहुविध
FormMasculine, Accusative, Plural
मृगान्deer / wild animals
मृगान्:
Karma
TypeNoun
Rootमृग
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bharata (lineage; addressed as Bharataśreṣṭha)
B
Brahmins
M
mahārathāḥ (great warriors)
B
bāṇa (arrows)
M
medhya mṛga (ritually permissible game animals)