Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Mārkaṇḍeya’s Consolation to the King: Exempla of Rāma and the Efficacy of Allies (मार्कण्डेयाश्वासनम्)

कुम्भकर्णो बलेनासीत्‌ सर्वेभ्यो5भ्यधिको युधि । मायावी रणशौण्डश्न रौद्रश्न रजनीचर:,सर्वे वेदविद: शूरा: सर्वे सुचरितव्रता: । ऊषुः: पित्रा सह रता गन्धमादनपर्वते वे सभी बालक वेददवेत्ता, शूरवीर तथा ब्रह्मचर्यव्रतका पालन करनेवाले थे और अपने पिताके साथ गन्धमादन पर्वतपर सुखपूर्वक रहते थे

mārkaṇḍeya uvāca |

kumbhakarṇo balenāsīt sarvebhyo 'bhyadhiko yudhi |

māyāvī raṇaśauṇḍaś ca raudraś ca rajanīcaraḥ |

sarve vedavidaḥ śūrāḥ sarve sucaritavratāḥ |

ūṣuḥ pitrā saha ratā gandhamādana-parvate ||

Mārkaṇḍeya said: “Kumbhakarṇa, by sheer strength, surpassed all others in battle. He was also a master of guile, a fierce reveler in warfare, and a terrifying night-roaming being. All of them were knowers of the Vedas, heroic, and steadfast in well-conducted vows. Content and devoted, they lived happily with their father on Mount Gandhamādana.”

कुम्भकर्णःKumbhakarna
कुम्भकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकुम्भकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
बलेनby strength
बलेन:
Karana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Instrumental, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada
सर्वेभ्यःthan all (others)
सर्वेभ्यः:
Apadana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Ablative, Plural
अभ्यधिकःsuperior, greater
अभ्यधिकः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभ्यधिक
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
मायावीpossessing magic, illusory
मायावी:
Karta
TypeAdjective
Rootमायाविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
रणशौण्डःfond of battle, battle-mad
रणशौण्डः:
Karta
TypeAdjective
Rootरणशौण्ड
FormMasculine, Nominative, Singular
रौद्रःfierce
रौद्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootरौद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
रजनीचरःnight-wanderer (rakshasa)
रजनीचरः:
Karta
TypeNoun
Rootरजनीचर
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
वेदविदःknowers of the Veda
वेदविदः:
Karta
TypeNoun
Rootवेदविद्
FormMasculine, Nominative, Plural
शूराःheroes, valiant men
शूराः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
सुचरितव्रताःhaving well-observed vows/conduct
सुचरितव्रताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुचरितव्रत
FormMasculine, Nominative, Plural
ऊषुःdwelt, lived
ऊषुः:
TypeVerb
Rootवस्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
पित्राwith (their) father
पित्रा:
Karana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Instrumental, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
रताःdelighting (in), devoted
रताः:
Karta
TypeAdjective
Rootरत
FormMasculine, Nominative, Plural
गन्धमादनपर्वतेon Mount Gandhamadana
गन्धमादनपर्वते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगन्धमादनपर्वत
FormMasculine, Locative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
K
Kumbhakarṇa
G
Gandhamādana (mountain)
P
pitā (their father, unnamed in this verse)
R
rajanīcara (rākṣasa class of beings)