Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

अध्याय २७०: प्रहस्त-वधः, धूम्राक्ष-हननं, कुम्भकर्ण-प्रबोधनम्

Chapter 270: Slaying of Prahasta; Defeat of Dhūmrākṣa; Awakening of Kumbhakarṇa

आवर्तयध्वं हानुयात शीघ्र न दूरयातैव हि राजपुत्री | संनहाध्व॑ं सर्व एवेन्द्रकल्पा महान्ति चारूणि च दंशनानि,“इन्द्रके समान तेजस्वी समस्त पाण्डववीरो! आपलोग अपने रथोंको लौटाइये। शीघ्र शत्रुओंका पीछा कीजिये। अभी राजकुमारी द्रौपदी दूर नहीं गयी होगी। शीघ्र ही महान्‌ एवं मनोहर कवच धारण कर लीजिये

Vaiśampāyana uvāca: āvartayadhvaṃ hānuyāta śīghraṃ na dūrayātaiva hi rājaputrī | saṃnahādhvaṃ sarva evendrakalpā mahānti cārūṇi ca daṃśanāni ||

Vaiśampāyana said: “Turn your chariots back and pursue swiftly; the princess has surely not gone far. Arm yourselves at once, all of you heroes like Indra—put on your great and splendid protective gear.” The call is urgent and duty-driven: rescue and protection of Draupadī take precedence, demanding immediate, disciplined action rather than delay or despair.

आवर्तयध्वम्turn back (your chariots)
आवर्तयध्वम्:
Karta
TypeVerb
Rootआवर्तय् (आ + वृत्, caus.)
Formलोट् (imperative), आत्मनेपद, मध्यम, बहुवचन
अनुयातpursue / follow
अनुयात:
Karta
TypeVerb
Rootअनुया (अनु + या)
Formलोट् (imperative), परस्मैपद, मध्यम, बहुवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
not
:
TypeIndeclinable
Root
दूरम्far
दूरम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootदूर
याताgone
याता:
Karta
TypeVerb
Rootया (क्त)
Formक्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed / just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor / indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
राजपुत्रीthe princess
राजपुत्री:
Karta
TypeNoun
Rootराजपुत्री
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संनहाध्वम्arm yourselves / get ready
संनहाध्वम्:
Karta
TypeVerb
Rootसंनह् (सम् + नह्)
Formलोट् (imperative), आत्मनेपद, मध्यम, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
इन्द्रकल्पाःIndra-like
इन्द्रकल्पाः:
Karta
TypeAdjective
Rootइन्द्रकल्प
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
महान्तिgreat
महान्ति:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चारूणिbeautiful
चारूणि:
Karma
TypeAdjective
Rootचारु
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
दंशनानिarmours / cuirasses
दंशनानि:
Karma
TypeNoun
Rootदंशन
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
D
Draupadī (rājaputrī)
I
Indra (as a comparison)
C
chariots (ratha)
A
armor/protective gear (daṃśana/kavaca)