Shloka 19
Devanagari script
अवमत्यास्य तद् वाक्यमाक्षिप्य च सुमध्यमा । मैवमित्यब्रवीत् कृष्णा लज्जस्वेति च सैन्धव,उसके इस प्रस्तावका तिरस्कार करके सुन्दरी द्रौपदीने उसे कड़ी फटकार सुनायी और बोली--'खबरदार, फिर कभी ऐसी बात मुखसे मत निकालना। सिन्धुराज! तुम्हें लज्जा आनी चाहिये थी
Word by Word
अवमत्यhaving disrespected
अवमत्य:
Karana
TypeVerb
Rootअवमन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-भावार्थ, —, —, —
अस्यof him / his
अस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
वाक्यम्speech / proposal
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
आक्षिप्यhaving rebuked / having sharply reproached
आक्षिप्य:
Karana
TypeVerb
Rootआ-क्षिप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-भावार्थ, —, —, —
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सुमध्यमाthe slender-waisted (lady)
सुमध्यमा:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-मध्यमा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
एवम्thus / like this
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
अब्रवीत्said / spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
कृष्णाKrishnaa (Draupadi)
कृष्णा:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्णा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
लज्जस्वbe ashamed
लज्जस्व:
TypeVerb
Rootलज्ज् (धातु)
FormImperative (लोट्), 2nd, Singular, Ātmanepada
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सैन्धवO Saindhava (king of Sindhu)
सैन्धव:
Sampradana
TypeNoun
Rootसैन्धव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes