Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Nahūṣa-Ājagara Saṃvāda: Yudhiṣṭhira’s Definition of Brāhmaṇa and the ‘Vedyam’ Debate

अवाप्य वासं नरदेवपुत्रा: प्रसादजं वैश्रवणस्य राज्ञ: न प्राणिनां ते स्पृहयन्ति राजन्‌ शिवश्व काल: स बभूव तेषाम्‌

avāpya vāsaṁ naradevaputrāḥ prasādajaṁ vaiśravaṇasya rājñaḥ | na prāṇināṁ te spṛhayanti rājan śivaś ca kālaḥ sa babhūva teṣām ||

Vaiśampāyana said: Having obtained, by the gracious favor of King Vaiśravaṇa (Kubera), a dwelling-place granted as a boon, those sons of the king lived without coveting the possessions of other beings, O King. For them, time itself became auspicious and beneficent—marked by well-being rather than harm.

अवाप्यhaving obtained
अवाप्य:
TypeVerb
Rootअवाप् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वान्त/अव्ययीभाव-भावे), कर्तरि, having obtained
वासम्dwelling, residence
वासम्:
Karma
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
नरदेवपुत्राःsons of the king (lit. god among men)
नरदेवपुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootनरदेवपुत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रसादजम्born of (his) favor; granted by grace
प्रसादजम्:
TypeAdjective
Rootप्रसादज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
वैश्रवणस्यof Vaiśravaṇa (Kubera)
वैश्रवणस्य:
TypeNoun
Rootवैश्रवण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
प्राणिनाम्of living beings
प्राणिनाम्:
TypeNoun
Rootप्राणिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
स्पृहयन्तिdesire, long for
स्पृहयन्ति:
TypeVerb
Rootस्पृह् (धातु)
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, 3rd, Plural
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
शिवःauspicious, favorable
शिवः:
TypeAdjective
Rootशिव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कालःtime
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
सःthat, he (i.e., that time)
सः:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
बभूवbecame, was
बभूव:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormPerfect, Indicative, Parasmaipada, 3rd, Singular
तेषाम्for them, of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Vaiśravaṇa (Kubera)
N
naradevaputrāḥ (sons of a king)
K
kāla (Time)