Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः

Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas

आददानं शितान्‌ बाणान्‌ योद्धुकाममवस्थितम्‌ | दृष्टवा भीम॑ धर्मसुतमब्रवीन्नरवाहन:,भीमसेन हाथोंमें तीखे बाण लिये उस समय भी युद्धके लिये तैयार खड़े थे। यह देख नरवाहन कुबेरने धर्मपुत्र युधिष्ठिससे कहा--

ādadānaṃ śitān bāṇān yoddhukāmam avasthitam | dṛṣṭvā bhīmaṃ dharmasutaṃ abravīn naravāhanaḥ ||

Vaiśampāyana said: Seeing Bhīma standing ready for battle, taking up sharp arrows with the intent to fight, Naravāhana (Kubera) addressed Dharmasuta Yudhiṣṭhira—signaling a moment where righteous restraint is to be weighed against the impulse toward violence.

आददानम्taking, holding (in hand)
आददानम्:
Karma
TypeVerb
Rootआ + दा (धातु)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Accusative, Singular
शितान्sharp
शितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootशित (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
बाणान्arrows
बाणान्:
Karma
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
योद्धु-कामम्desirous to fight
योद्धु-कामम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयोद्धु (तुमुनन्त) + काम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अवस्थितम्standing, stationed
अवस्थितम्:
Karma
TypeVerb
Rootअव + स्था (धातु)
Formक्त (भूतकृदन्त), Masculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा (अव्यय कृदन्त)
भीमम्Bhima
भीमम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
धर्म-सुतम्the son of Dharma (Yudhiṣṭhira)
धर्म-सुतम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular
नर-वाहनःhe whose vehicle is men (Naravāhana; Kubera)
नर-वाहनः:
Karta
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīma (Bhīmasena)
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmasuta)
K
Kubera (Naravāhana)
A
arrows (bāṇa)