Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

पटहान्‌ झर्मरांश्वैव क्रकनचान्‌ गोविषाणकान्‌ । आडबम्बरान्‌ गोमुखांश्व डिण्डिमांश्व महास्वनान्‌,तदनन्तर वे देवसमूह तथा नाना प्रकारके भूतगण शान्तचित्त हो भेरी, बहुत-से शंख, पटह, झाँझ, क्रकच, गोशृंग, आडम्बर, गोमुख और भारी आवाज करनेवाले नगाड़े बजाने लगे

vaiśampāyana uvāca | paṭahān jharmarāṁś caiva krakacān goviṣāṇakān | āḍambarān gomukhāṁś ca ḍiṇḍimāṁś ca mahāsvanān ||

Vaiśampāyana said: Then, in succession, they began to sound many kinds of war-instruments—kettledrums, clashing cymbals, saw-like rattles, horns made from cow-horn, resonant āḍambara drums, gomukha horns, and great-sounding kettledrums. The rising din marks the gathering and mobilization of forces, where collective resolve is expressed through ritualized martial music rather than private speech.

पटहान्kettle-drums
पटहान्:
Karma
TypeNoun
Rootपटह
FormMasculine, Accusative, Plural
झर्मरान्rattling instruments (jharmara-type)
झर्मरान्:
Karma
TypeNoun
Rootझर्मर
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
क्रकचान्saws (used as clattering instruments)
क्रकचान्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रकच
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
गोविषाणकान्cow-horns (horn instruments)
गोविषाणकान्:
Karma
TypeNoun
Rootगोविषाणक
FormMasculine, Accusative, Plural
आडम्बरान्large drums (āḍambara)
आडम्बरान्:
Karma
TypeNoun
Rootआडम्बर
FormMasculine, Accusative, Plural
गोमुखान्gomukha horns (cow-faced horns)
गोमुखान्:
Karma
TypeNoun
Rootगोमुख
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
डिण्डिमान्kettledrums/nagara-drums (ḍiṇḍima)
डिण्डिमान्:
Karma
TypeNoun
Rootडिण्डिम
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
महास्वनान्loud-sounding (very noisy)
महास्वनान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहास्वन
FormMasculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
paṭaha (war-drum)
J
jharmara (cymbals/percussion)
K
krakaca (rattle/instrument)
G
go-viṣāṇaka (cow-horn trumpet)
Ā
āḍambara (large drum)
G
gomukha (horn/trumpet)
ḍiṇḍima (kettledrum)