Shloka 5
Devanagari script
पश्यामि द्रवतीं सेनां पठ्चालानां जनार्दन । पश्यामि कर्ण समरे विचरन्तमभीतवत्,“जनार्दन! मैं समरभूमिमें निर्भय-से विचरते हुए कर्णको और भागती हुई पांचालोंकी सेनाको भी देख रहा हूँ
Transliteration
sañjaya uvāca | paśyāmi dravatīṃ senāṃ pāñcālānāṃ janārdana | paśyāmi karṇaṃ samare vicarantam abhītavat ||
Translation
Sañjaya said: “O Janārdana, I see the army of the Pāñcālas fleeing. I also see Karṇa moving about on the battlefield without fear.” In this report, the moral weight of war is conveyed through contrast: one side’s collapse into flight and the other’s steadfast, fearless advance—valor displayed amid the tragic unraveling of armies.
Word by Word
पश्यामिI see
पश्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootपश् (दृश्)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
द्रवतीम्running, fleeing
द्रवतीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्रवत् (द्रु धातु-जन्य वर्तमान कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पाञ्चालानाम्of the Panchalas
पाञ्चालानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
जनार्दनO Janardana (Krishna)
जनार्दन:
Sampradana
TypeNoun
Rootजनार्दन
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
पश्यामिI see
पश्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootपश् (दृश्)
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
कर्णम्Karna
कर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकर्ण
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
विचरन्तम्moving about, roaming
विचरन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविचरन्त् (वि + चर् धातु-जन्य वर्तमान कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अभीतवत्fearlessly, like one unafraid
अभीतवत्:
Karana
TypeAdjective
Rootअभीतवत्
Formनपुंसकलिङ्ग (अव्ययीभाववत् प्रयोगः), द्वितीया (क्रियाविशेषणवत्), एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaJ
Janārdana (Kṛṣṇa)K
KarṇaP
PāñcālasS
senā (army)S
samara (battlefield)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes