Previous Verse
Next Verse

Shloka 459

कर्णनिधनश्रवणम् — Hearing of Karṇa’s Fall and Dhṛtarāṣṭra’s Lament

मालव, मद्रक, भयंकर कर्म करनेवाले द्राविड, यौधेय, ललित्थ, क्षुद्रक, उशीनर, मावेल्लक, तुण्डिकेर, सावित्रीपुत्र, प्राच्य, उदीच्य, प्रतीच्य और दाक्षिणात्य, पैदलसमूह, दस लाख घोड़े, रथोंके समूह और बड़े-बड़े गजराज अर्जुनके हाथसे मारे गये हैं

sañjaya uvāca | mālava-madraka-bhayaṅkara-karma-kāriṇaḥ drāviḍā yautheyā lalitthāḥ kṣudrakā uśīnarā māvellakā tuṇḍikerāḥ sāvitry-putrāḥ prācyā udīcyāḥ pratīcyāś ca dākṣiṇātyāś ca | padātisaṅghā daśa-lakṣa-aśvā ratha-saṅghāś ca mahā-gajarājāś ca arjunasya hastena hatāḥ ||

Sañjaya said: The Mālavas, Madrakas, the Drāviḍas of dreadful deeds, the Yaudheyas, Lalitthas, Kṣudrakas, Uśīnaras, Māvellakas, Tuṇḍikeras, the sons of Sāvitrī, and the peoples of the East, North, West, and South—along with masses of infantry, ten lakhs of horses, companies of chariots, and great lordly elephants—were slain by Arjuna’s hand. The verse underscores the vast, indiscriminate reach of war: entire regional hosts are reduced to a tally, while the moral weight of violence remains implicit beneath the triumphal report.

मालवाःthe Malavas
मालवाः:
Karma
TypeNoun
Rootमालव
FormMasculine, Nominative, Plural
मद्रकाःthe Madrakas
मद्रकाः:
Karma
TypeNoun
Rootमद्रक
FormMasculine, Nominative, Plural
भयंकरकर्माणःthose of dreadful deeds
भयंकरकर्माणः:
Karma
TypeAdjective
Rootभयंकरकर्मन्
FormMasculine, Nominative, Plural
द्राविडाःthe Dravidas
द्राविडाः:
Karma
TypeNoun
Rootद्राविड
FormMasculine, Nominative, Plural
यौधेयाःthe Yaudheyas
यौधेयाः:
Karma
TypeNoun
Rootयौधेय
FormMasculine, Nominative, Plural
ललित्थाःthe Lalitthas
ललित्थाः:
Karma
TypeNoun
Rootललित्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षुद्रकाःthe Kṣudrakas
क्षुद्रकाः:
Karma
TypeNoun
Rootक्षुद्रक
FormMasculine, Nominative, Plural
उशीनराःthe Uśīnaras
उशीनराः:
Karma
TypeNoun
Rootउशीनर
FormMasculine, Nominative, Plural
मावेल्लकाःthe Māvellakas
मावेल्लकाः:
Karma
TypeNoun
Rootमावेल्लक
FormMasculine, Nominative, Plural
तुण्डिकेराःthe Tuṇḍikeras
तुण्डिकेराः:
Karma
TypeNoun
Rootतुण्डिकेर
FormMasculine, Nominative, Plural
सावित्रीपुत्राःsons of Sāvitrī
सावित्रीपुत्राः:
Karma
TypeNoun
Rootसावित्रीपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
प्राच्याःeasterners
प्राच्याः:
Karma
TypeAdjective
Rootप्राच्य
FormMasculine, Nominative, Plural
उदीच्याःnortherners
उदीच्याः:
Karma
TypeAdjective
Rootउदीच्य
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रतीच्याःwesterners
प्रतीच्याः:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रतीच्य
FormMasculine, Nominative, Plural
दाक्षिणात्याःsoutherners
दाक्षिणात्याः:
Karma
TypeAdjective
Rootदाक्षिणात्य
FormMasculine, Nominative, Plural
पैदलसमूहाःmasses of infantry
पैदलसमूहाः:
Karma
TypeNoun
Rootपैदलसमूह
FormMasculine, Nominative, Plural
दशलक्षाःten-lakh (in number)
दशलक्षाः:
Karma
TypeAdjective
Rootदशलक्ष
FormMasculine, Nominative, Plural
अश्वाःhorses
अश्वाः:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Nominative, Plural
रथसमूहाःgroups of chariots
रथसमूहाः:
Karma
TypeNoun
Rootरथसमूह
FormMasculine, Nominative, Plural
महान्तःgreat, huge
महान्तः:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Plural
गजराजाःlordly elephants
गजराजाः:
Karma
TypeNoun
Rootगजराज
FormMasculine, Nominative, Plural
अर्जुनस्यof Arjuna
अर्जुनस्य:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Genitive, Singular
हस्तेनby (his) hand
हस्तेन:
Karana
TypeNoun
Rootहस्त
FormMasculine, Instrumental, Singular
हताःslain
हताः:
Karma
TypeVerb
Rootहन्
FormMasculine, Nominative, Plural
सन्तिare
सन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Third, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
M
Mālavas
M
Madrakas
D
Drāviḍas
Y
Yaudheyas
L
Lalitthas
K
Kṣudrakas
U
Uśīnaras
M
Māvellakas
T
Tuṇḍikeras
S
Sāvitrīputras
P
Prācyas (Easterners)
U
Udīcyas (Northerners)
P
Pratīcyas (Westerners)
D
Dākṣiṇātyas (Southerners)
I
infantry
H
horses
C
chariots
W
war-elephants

Educational Q&A

The verse highlights the enormity of war: diverse peoples and vast forces are destroyed, reminding the reader that martial success in the epic is inseparable from the ethical gravity of mass killing, even when framed as kṣatriya duty.

Sañjaya reports that Arjuna has cut down large contingents—named regional groups along with infantry, a million horses, chariot formations, and great elephants—emphasizing Arjuna’s battlefield dominance during the Karṇa Parva fighting.