Shloka 21
Devanagari script
अन्तरिक्षे च भूतानि प्राक्रोशन्त विशाम्पते । दृष्टवा निपतितं वीरं च्युतं चन्द्रमिवाम्बरात्,महाराज! उस समय अन्तरिक्षमें खड़े हुए प्राणी आकाशसे गिरे हुए चन्द्रमाके समान वीर अभिमन्युको रणभूमिमें पड़ा देख उच्च स्वरसे आपके महारथियोंकी निन्दा करने लगे
Word by Word
अन्तरिक्षेin the sky/atmosphere
अन्तरिक्षे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष
FormNeuter, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भूतानिbeings/creatures
भूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
प्राक्रोशन्तcried out loudly
प्राक्रोशन्त:
TypeVerb
Rootप्र + क्रुश्
FormImperfect (Lan), 3rd, Plural, Parasmaipada
विशाम्पतेO lord of the people
विशाम्पते:
TypeNoun
Rootविशाम्-पति
FormMasculine, Vocative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
निपतितम्fallen down
निपतितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनि + पत्
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
वीरम्the hero
वीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Accusative, Singular
च्युतम्fallen/dropped
च्युतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootच्यु
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)
चन्द्रम्the moon
चन्द्रम्:
TypeNoun
Rootचन्द्र
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अम्बरात्from the sky
अम्बरात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअम्बर
FormNeuter, Ablative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes