Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

गदयाप्यनया गुर्व्या हेमविग्रहया रणे । कालवत्‌ प्रहरिष्यामि द्रौणेरस्त्र विशातयन्‌,“इस सुवर्णमयी भारी गदासे रणभूमिमें द्रोणपुत्रके अस्त्रोंको चूर-चूर करनेके लिये मैं कालके समान प्रहार करूँगा

gadayāpy anayā gurvyā hemavigrahayā raṇe | kālavat prahariṣyāmi drauṇer astra-viśātayan ||

Sañjaya said: “Even with this massive, gold-bodied mace on the battlefield, I shall strike like Death itself, shattering the weapons of Droṇa’s son.” The line frames the combat not merely as brute force but as a vow of overwhelming, fate-like retribution in the moral chaos of war.

गदयाwith a mace
गदया:
Karana
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Instrumental, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अनयाwith this
अनया:
Karana
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्)
FormFeminine, Instrumental, Singular
गुर्व्याheavy
गुर्व्या:
Karana
TypeAdjective
Rootगुरु
FormFeminine, Instrumental, Singular
हेमविग्रहयाhaving a golden body/structure
हेमविग्रहया:
Karana
TypeAdjective
Rootहेम-विग्रह
FormFeminine, Instrumental, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
कालवत्like Death/Time
कालवत्:
TypeIndeclinable
Rootकालवत्
प्रहरिष्यामिI will strike
प्रहरिष्यामि:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-हृ
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
द्रौणेःof Drona's son (Aśvatthāman)
द्रौणेः:
TypeNoun
Rootद्रौणि (द्रोणपुत्र)
FormMasculine, Genitive, Singular
अस्त्रweapons/missiles
अस्त्र:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
विशातयन्crushing/destroying
विशातयन्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-शातय्
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇa
D
Droṇa’s son (Aśvatthāman)
M
mace (gadā)
G
golden mace (hema-vigrahā gadā)
B
battlefield (raṇa)