Shloka 22
Devanagari script
अस्माकं च महाराज परेभ्यो बहवो जना: । योद्धव्यमिति तिष्ठन्तो निद्रासंरक्तलोचना:,महाराज! हमारे पक्षके भी बहुत-से सैनिक शत्रुओंके साथ युद्ध करना है, ऐसा समझकर खड़े थे, परंतु नींदसे उनकी आँखें लाल हो गयी थीं
Transliteration
asmākaṃ ca mahārāja parebhyo bahavo janāḥ | yoddhavyam iti tiṣṭhanto nidrā-saṃrakta-locanāḥ ||
Translation
Sañjaya said: “O King, many of our men too stood ready, convinced that they must fight the enemy; yet their eyes had turned red from lack of sleep.”
Word by Word
अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
परेभ्यःfrom/than the others (enemies)
परेभ्यः:
अपादान
TypeNoun/Adjective
Rootपर
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, बहुवचन
बहवःmany
बहवः:
TypeAdjective
Rootबहु
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
जनाःpeople / men / soldiers
जनाः:
कर्ता
TypeNoun
Rootजन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
योद्धव्यम्must be fought / fighting is to be done
योद्धव्यम्:
TypeVerb
Rootयुध्
Formतव्यत् (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
तिष्ठन्तःstanding
तिष्ठन्तः:
कर्ता
TypeVerb
Rootस्था
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
निद्रा-संरक्त-लोचनाःhaving eyes reddened by sleep
निद्रा-संरक्त-लोचनाः:
TypeAdjective
Rootनिद्रा + संरक्त + लोचन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaM
Mahārāja (Dhṛtarāṣṭra)O
our soldiers (Kaurava side)T
the enemy (Pāṇḍava side)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes