Shloka 98
Devanagari script
तामवसप्लुत्य जग्राह कर्णो न्यस्य महद् धनु: । चिक्षेप चैनां तस्यैव स्यन्दनात् सो5वपुप्लुवे,कर्णने अपना विशाल धनुष नीचे रख दिया और उछलकर उस अशनिको हाथसे पकड़ लिया; फिर उसे घटोत्कचपर ही चला दिया। घटोत्कच शीघ्र ही उस रथसे कूद पड़ा
Transliteration
tām avasaplutya jagrāha karṇo nyasya mahad dhanuḥ | cikṣepa caināṃ tasyaiva syandanāt so 'vapupluve ||
Translation
Sañjaya said: Leaping down, Karṇa seized that weapon, setting aside his great bow. He then hurled it straight at Ghaṭotkaca; and Ghaṭotkaca, swift to respond, sprang down from his chariot—an instant of fierce resolve and battlefield presence where speed, courage, and lethal intent converge.
Word by Word
ताम्that (weapon), her/it
ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
अवसप्लुत्यhaving leapt down/jumped
अवसप्लुत्य:
TypeVerb
Rootअव-√सप्लु (धातु)
Formल्यप् (क्त्वान्त/अव्ययभाव), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
जग्राहseized/took
जग्राह:
TypeVerb
Root√ग्रह्
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
न्यस्यhaving placed down
न्यस्य:
TypeVerb
Rootनि-√अस्/√स्य (धातु; ‘न्यस्य’ = नि-√अस्, ‘to place down’)
Formल्यप् (क्त्वान्त/अव्ययभाव), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
महत्great, huge
महत्:
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
चिक्षेपthrew/shot
चिक्षेप:
TypeVerb
Root√क्षिप्
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एनाम्this (weapon), her/it
एनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
तस्यof him/of that
तस्य:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी, एकवचन
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
स्यन्दनात्from the chariot
स्यन्दनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootस्यन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुं, पञ्चमी, एकवचन
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
अवपुप्लुवेleapt down/jumped off
अवपुप्लुवे:
TypeVerb
Rootअव-√प्लु (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
स
संजय (Sañjaya)क
कर्ण (Karṇa)घ
घटोत्कच (Ghaṭotkaca)ध
धनुष् (bow)स
स्यन्दन (chariot)अ
अशनि/weapon (missile/weapon implied by context)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes