Shloka 11
दुःशासन-सहदेव-संक्षोभः; भीम-राधेय-गदायुद्धम्; द्रोण-पार्थ-अस्त्रसंग्रामः
Duhshasana–Sahadeva Clash; Bhima–Karna Mace Exchange; Drona–Arjuna Astra Duel
Devanagari script
व्यधमत् तान् महावायुर्मेघानिव दुरत्यय: । जैसे दुर्जय महावायु मेघोंको छिन्न-भिन्न कर देती है, उसी प्रकार अत्यन्त क्रोधमें भरे हुए द्रोणाचार्यने वायव्यास्त्रके द्वारा युद्धमें समस्त शत्रुओंको तहस-नहस कर डाला || १०३ || ते हन्यमाना द्रोणेन पञ्चाला: प्राद्रवन् भयात्
Word by Word
व्यधमत्blew away / scattered
व्यधमत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootध्मा (ध्मा/ध्मा धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, singular, Parasmaipada
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, accusative, plural
महावायुःthe great wind
महावायुः:
Karta
TypeNoun
Rootमहावायु
Formmasculine, nominative, singular
मेघान्clouds
मेघान्:
Karma
TypeNoun
Rootमेघ
Formmasculine, accusative, plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
दुरत्ययःhard to overcome / irresistible
दुरत्ययः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुरत्यय
Formmasculine, nominative, singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, nominative, plural
हन्यमानाःbeing struck / being slain
हन्यमानाः:
Karta
TypeVerb
Rootहन्
Formpresent passive participle (शानच्), masculine, nominative, plural
द्रोणेनby Droṇa
द्रोणेन:
Karana
TypeNoun
Rootद्रोण
Formmasculine, instrumental, singular
पञ्चालाःthe Pāñcālas
पञ्चालाः:
Karta
TypeNoun
Rootपञ्चाल
Formmasculine, nominative, plural
प्राद्रवन्ran away / fled
प्राद्रवन्:
Kriyā
TypeVerb
Rootद्रु (द्रव्/द्रु धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd, plural, Parasmaipada
भयात्from fear / out of fear
भयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभय
Formneuter, ablative, singular
Speaker
संयज उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes