Previous Verse
Next Verse

Shloka 94

द्रोणकर्णयोः निशि संप्रहारः — Night Engagement with Droṇa and Karṇa

प्रदीप्तोल्कमभवच्चान्तरिक्ष॑ मृतेषु देहेष्वपपतन्‌ वयांसि । यत्‌ पिड्जनलज्येन किरीटमाली क्रुद्धो रिपूनाजगवेन हन्ति,आकाशमें कितनी ही उल्काएँ प्रज्वलित हो उठीं और योद्धाओंके मृत शरीरोंपर मांसभक्षी पक्षी गिरने लगे; क्योंकि उस समय क्रोधमें भरे हुए किरीटधारी अर्जुन पीली प्रत्यंचावाले गाण्डीव धनुषके द्वारा शत्रुओंका संहार कर रहे थे

sañjaya uvāca |

pradīptolkām abhavac cāntarikṣaṁ mṛteṣu deheṣv apapatan vayāṁsi |

yat piñjanālajyena kirīṭamālī kruddho ripūn ājagavena hanti ||

Sañjaya said: “The sky blazed with flaming meteors, and flesh-eating birds swooped down upon the bodies of the slain. For at that time the diademed Arjuna, consumed by wrath, was cutting down his enemies with the Gāṇḍīva whose bowstring was tawny-yellow—an omen-laden scene where nature itself seemed to echo the moral horror and intensity of war.”

प्रदीप्तblazing
प्रदीप्त:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रदीप्त (ppp of √दीप्)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
उल्कम्meteor, firebrand
उल्कम्:
Karma
TypeNoun
Rootउल्का
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
अभवत्became/appeared
अभवत्:
TypeVerb
Root√भू
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्तरिक्षम्in the sky/atmosphere
अन्तरिक्षम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष
Formनपुंसक, सप्तमी, एकवचन
मृतेषुon the dead
मृतेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमृत (ppp of √मृ)
Formपुं, सप्तमी, बहुवचन
देहेषुon bodies
देहेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेह
Formपुं, सप्तमी, बहुवचन
अपपतन्fell down, swooped down
अपपतन्:
TypeVerb
Root√पत् (अप + √पत्)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, बहुवचन
वयांसिbirds
वयांसि:
Karta
TypeNoun
Rootवयस्
Formनपुंसक, प्रथमा, बहुवचन
यत्because/for
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद्
पिङ्गनलज्येनwith the tawny bowstring
पिङ्गनलज्येन:
Karana
TypeNoun
Rootपिङ्ग-नलज्य (गाण्डीवस्य प्रत्यञ्चा)
Formस्त्री, तृतीया, एकवचन
किरीटमालीthe diadem-wearing one (Arjuna)
किरीटमाली:
Karta
TypeNoun
Rootकिरीट-मालिन्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (ppp of √क्रुध्)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
रिपून्enemies
रिपून्:
Karma
TypeNoun
Rootरिपु
Formपुं, द्वितीया, बहुवचन
गाण्डीवेनwith the Gāṇḍīva (bow)
गाण्डीवेन:
Karana
TypeNoun
Rootगाण्डीव
Formनपुंसक, तृतीया, एकवचन
हन्तिkills, slays
हन्ति:
TypeVerb
Root√हन्
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
G
Gāṇḍīva (Ājagava) bow
A
antarikṣa (the sky)
U
ulkā (meteors)
V
vayāṁsi (carrion birds)
R
ripavaḥ (enemies)