Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

धृष्टद्युम्नस्य द्रोणाभिमुख्यं तथा सात्यकि-कर्ण-समागमः

Dhṛṣṭadyumna’s advance toward Droṇa and the Sātyaki–Karṇa confrontation

आर्येण सुकरं त्वाहुरार्यकर्म धनंजय । अनार्यकर्म त्वार्येण सुदुष्करतमं भुवि,धनंजय! श्रेष्ठ पुरुषके लिये श्रेष्ठ कर्म ही सुकर बताया गया है। नीच कर्मका आचरण तो इस पृथ्वीपर उसके लिये अत्यन्त दुष्कर माना गया है

āryeṇa sukaraṃ tv āhur āryakarma dhanaṃjaya | anāryakarma tv āryeṇa suduṣkaratamaṃ bhuvi dhanaṃjaya ||

Bhūriśravā said: “O Dhanañjaya, people say that for a noble person, noble action is easy to perform. But for that same noble person, to engage in ignoble conduct is the most difficult thing on earth.”

आर्येणby/for a noble person
आर्येण:
Karana
TypeNoun/Adjective
Rootआर्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
सुकरम्easy
सुकरम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसुकर
FormNeuter, Nominative, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
आहुःthey say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह् (अहति/आह)
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural, Parasmaipada
आर्यकर्मnoble conduct/deed
आर्यकर्म:
Karta
TypeNoun
Rootआर्यकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
धनंजयO Dhanañjaya (Arjuna)
धनंजय:
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Vocative, Singular
अनार्यकर्मignoble conduct/deed
अनार्यकर्म:
Karta
TypeNoun
Rootअनार्यकर्मन्
FormNeuter, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
आर्येणby/for a noble person
आर्येण:
Karana
TypeNoun/Adjective
Rootआर्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
सुदुष्करतमम्most extremely difficult
सुदुष्करतमम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसुदुष्करतमा
FormNeuter, Nominative, Singular
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू (स्त्री. 'भू' = पृथ्वी)
FormFeminine, Locative, Singular
धनंजयO Dhanañjaya
धनंजय:
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Vocative, Singular

भूरिश्रवा उवाच

B
Bhūriśravā
A
Arjuna (Dhanañjaya)

Educational Q&A

True nobility expresses itself naturally through noble action; for a genuinely honorable person, acting righteously is ‘easy’ because it aligns with character, while descending into ignoble conduct is hardest because it violates one’s inner standard and social dharma.

In the Drona Parva battle context, Bhūriśravā addresses Arjuna (Dhanañjaya) with a moral assertion about ārya (noble) versus anārya (ignoble) conduct, invoking the ethical expectations of warriors amid the pressures and provocations of war.