Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

भीष्मरक्षण-उद्योगः, शिखण्डि-विवर्जनं, सर्वतोभद्र-व्यूहः

Protection of Bhīṣma, Exemption of Śikhaṇḍin, and the Sarvatobhadra Array

अभिवद्रुतं परीप्सन्तः पुत्र दुर्योधनं तव । तदनीकमनाधृष्यं पालितं तु महारथै:,द्रोणाचार्य, सोमदत्त, बाह्नलीक, जयद्रथ, कृपाचार्य, भूरिश्रवा, शल्य, अवन्तीका राजकुमार, बृहदबल, अअश्रवत्थामा, विकर्ण, चित्रसेन, विविंशति तथा उनके अनुयायी अनेक सहस्र रथी--ये सब लोग राक्षसके द्वारा आक्रान्त हुए आपके पुत्र दुर्योधनकी रक्षा करनेके लिये गये। उन महारथियोंसे पालित होकर वह सेना अजेय हो गयी

sañjaya uvāca | abhivadrutaṃ parīpsantaḥ putra duryodhanaṃ tava | tad anīkam anādhṛṣyaṃ pālitaṃ tu mahārathaiḥ—droṇācāryaḥ, somadattaḥ, bāhlīkaḥ, jayadrathaḥ, kṛpācāryaḥ, bhūriśravāḥ, śalyaḥ, avantīkā-rājakumāraḥ, bṛhadbalaḥ, aśvatthāmā, vikarṇaḥ, citrasenaḥ, viviṃśatiḥ tathā teṣāṃ ca anuyāyinaḥ aneka-sahasra-rathinaḥ—ete sarve rākṣasena ākrāntāḥ tava putraṃ duryodhanaṃ rakṣituṃ gatāḥ | taiḥ mahārathaiḥ pālitaṃ sā senā ajeyā babhūva |

Sanjaya said: Seeking to rush to his aid, they hastened to protect your son Duryodhana. That battle-formation, guarded by great chariot-warriors—Drona, Somadatta, Bahlika, Jayadratha, Kripa, Bhurishravas, Shalya, the prince of Avanti, Brihadbala, Ashvatthama, Vikarna, Chitrasena, Vivimshati, and many thousands of chariot-fighters who followed them—went forth to rescue Duryodhana when he was assailed by a rakshasa. Shielded by such foremost warriors, that army became hard to overcome, as loyalty to their leader and the code of comradeship in war drove them to stand between him and danger.

अभिवद्रुतम्rushed upon / attacked
अभिवद्रुतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअभि-√द्रु (द्रु गतौ)
FormNeuter, Accusative, Singular
परीप्सन्तःseeking to obtain / aiming to reach
परीप्सन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootपरि-√आप् (आप् प्राप्तौ)
FormPresent, Plural, Masculine, Nominative, शतृ (present active participle)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
दुर्योधनम्Duryodhana
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Accusative, Singular
तवyour
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
अनीकम्army / troop
अनीकम्:
Karta
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Nominative, Singular
अनाधृष्यम्unassailable
अनाधृष्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअनाधृष्य
FormNeuter, Nominative, Singular
पालितम्protected
पालितम्:
Karta
TypeVerb
Root√पाल् (पाल रक्षणे)
FormPast, Singular, Neuter, Nominative, क्त (past passive participle)
तुindeed / but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
महारथैःby great chariot-warriors
महारथैः:
Karana
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra
D
Duryodhana
D
Dronacharya
S
Somadatta
B
Bahlika
J
Jayadratha
K
Kripacharya
B
Bhurishravas
S
Shalya
P
Prince of Avanti
B
Brihadbala
A
Ashvatthama
V
Vikarna
C
Chitrasena
V
Vivimshati
R
Rakshasa
K
Kaurava army (anīka/senā)