Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Varṣa-Parvata-Nivāsinām Varnanam

Description of Regions, Mountains, and Their Inhabitants

सदाकान्तां शिवां चैव तथा वीरमतीमपि । वस्त्रां सुवस्त्रां गौरीं च कम्पनां सहिरण्वतीम्‌,सदाकान्ता, शिवा, वीरमती, वस्त्रा, सुवस्त्रा, गौरी, कम्पना, हिरण्वती, वरा, वीरकरा, महानदी पंचमी, रथचित्रा, ज्योतिरथा, विश्वामित्रा, कपिंजला, उपेन्द्रा, बहुला, कुवीरा, अम्बुवाहिनी, विनदी, पिंजला, वेणा, महानदी तुंगवेणा, विदिशा, कृष्णवेणा, ताम्रा, कपिला, खलु, सुवामा, वेदाश्वा, हरिश्रावा, महापगा, शीघ्रा, पिच्छिला, भारद्वाजी नदी, कौशिकी नदी, शोणा, बाहुदा, चन्द्रमा, दुर्गा, चित्रशिला, ब्रह्मवेध्या, बृहद्वती, यवक्षा, रोही तथा जाम्बूनदी

sadākāntāṃ śivāṃ caiva tathā vīramatīm api | vastrāṃ suvastrāṃ gaurīṃ ca kampanāṃ sahiraṇvatīm |

Sañjaya said: “(There were) rivers named Sadākāntā, Śivā, and also Vīramatī; Vastrā and Suvastrā; Gaurī; and Kampanā together with Hiraṇvatī.”

सदाकान्ताम्the ever-lovely (river)
सदाकान्ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootसदाकान्ता
FormFeminine, Accusative, Singular
शिवाम्Śivā (river name)
शिवाम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिवा
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तथाlikewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
वीरमतीम्Vīramatī (river name; 'having heroic mind')
वीरमतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीरमती
FormFeminine, Accusative, Singular
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वस्त्राम्Vastrā (river name)
वस्त्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootवस्त्रा
FormFeminine, Accusative, Singular
सुवस्त्राम्Suvāstrā (river name; 'well-clad')
सुवस्त्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुवस्त्रा
FormFeminine, Accusative, Singular
गौरीम्Gaurī (river name)
गौरीम्:
Karma
TypeNoun
Rootगौरी
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कम्पनाम्Kampanā (river name; 'trembling')
कम्पनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकम्पना
FormFeminine, Accusative, Singular
with
:
TypeIndeclinable
Root
हिरण्वतीम्Hiraṇvatī (river name; 'golden/abounding in gold')
हिरण्वतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootहिरण्वती
FormFeminine, Accusative, Singular
वराम्Varā (river name; 'excellent')
वराम्:
Karma
TypeNoun
Rootवरा
FormFeminine, Accusative, Singular
वीरकराम्Vīrakarā (river name; 'making heroes')
वीरकराम्:
Karma
TypeNoun
Rootवीरकरा
FormFeminine, Accusative, Singular
महानदीम्Mahānadī (river name; 'great river')
महानदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहानदी
FormFeminine, Accusative, Singular
पञ्चमीम्Pañcamī (river name; 'the fifth')
पञ्चमीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपञ्चमी
FormFeminine, Accusative, Singular
रथचित्राम्Rathacitrā (river name; 'having splendid chariots')
रथचित्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथचित्रा
FormFeminine, Accusative, Singular
ज्योतिरथाम्Jyotirathā (river name; 'having radiant chariots')
ज्योतिरथाम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्योतिरथा
FormFeminine, Accusative, Singular
विश्वामित्राम्Viśvāmitrā (river name)
विश्वामित्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootविश्वामित्रा
FormFeminine, Accusative, Singular
कपिञ्जलाम्Kapiñjalā (river name)
कपिञ्जलाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकपिञ्जला
FormFeminine, Accusative, Singular
उपेन्द्राम्Upendrā (river name)
उपेन्द्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपेन्द्रा
FormFeminine, Accusative, Singular
बहुलाम्Bahulā (river name; 'abundant')
बहुलाम्:
Karma
TypeNoun
Rootबहुला
FormFeminine, Accusative, Singular
कुवीराम्Kuvīrā (river name)
कुवीराम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुवीरा
FormFeminine, Accusative, Singular
अम्बुवाहिनीम्Ambuvāhinī (river name; 'water-carrying')
अम्बुवाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootअम्बुवाहिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
विनदीम्Vinadī (river name; 'resounding')
विनदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootविनदी
FormFeminine, Accusative, Singular
पिङ्जलाम्Piṅjalā (river name; 'tawny')
पिङ्जलाम्:
Karma
TypeNoun
Rootपिङ्जला
FormFeminine, Accusative, Singular
वेणाम्Veṇā (river name)
वेणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेणा
FormFeminine, Accusative, Singular
महानदीम्Mahānadī (river name)
महानदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहानदी
FormFeminine, Accusative, Singular
तुङ्गवेणाम्Tuṅgaveṇā (river name; 'lofty Veṇā')
तुङ्गवेणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootतुङ्गवेणा
FormFeminine, Accusative, Singular
विदिशाम्Vidiśā (river name)
विदिशाम्:
Karma
TypeNoun
Rootविदिशा
FormFeminine, Accusative, Singular
कृष्णवेणाम्Kṛṣṇaveṇā (river name; 'dark Veṇā')
कृष्णवेणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्णवेणा
FormFeminine, Accusative, Singular
ताम्राम्Tāmrā (river name; 'coppery/red')
ताम्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootताम्रा
FormFeminine, Accusative, Singular
कपिलाम्Kapilā (river name; 'tawny')
कपिलाम्:
Karma
TypeNoun
Rootकपिला
FormFeminine, Accusative, Singular
खलुindeed/forsooth
खलु:
TypeIndeclinable
Rootखलु
सुवामाम्Suvāmā (river name; 'fair/beautiful')
सुवामाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुवामा
FormFeminine, Accusative, Singular
वेदाश्वाम्Vedāśvā (river name)
वेदाश्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootवेदाश्वा
FormFeminine, Accusative, Singular
हरिश्रावाम्Hariśrāvā (river name; 'having tawny sound/fame')
हरिश्रावाम्:
Karma
TypeNoun
Rootहरिश्रावा
FormFeminine, Accusative, Singular
महापगाम्Mahāpagā (river name; 'great river/stream')
महापगाम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहापगा
FormFeminine, Accusative, Singular
शीघ्राम्Śīghrā (river name; 'swift')
शीघ्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootशीघ्रा
FormFeminine, Accusative, Singular
पिच्छिलाम्Picchilā (river name; 'slimy')
पिच्छिलाम्:
Karma
TypeNoun
Rootपिच्छिला
FormFeminine, Accusative, Singular
भारद्वाजीम्Bhāradvājī (river name)
भारद्वाजीम्:
Karma
TypeNoun
Rootभारद्वाजी
FormFeminine, Accusative, Singular
नदीम्river
नदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Accusative, Singular
कौशिकीम्Kauśikī (river name)
कौशिकीम्:
Karma
TypeNoun
Rootकौशिकी
FormFeminine, Accusative, Singular
नदीम्river
नदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Accusative, Singular
शोणाम्Śoṇā (river name)
शोणाम्:
Karma
TypeNoun
Rootशोणा
FormFeminine, Accusative, Singular
बाहुदाम्Bāhudā (river name)
बाहुदाम्:
Karma
TypeNoun
Rootबाहुदा
FormFeminine, Accusative, Singular
चन्द्रमाम्Candramā (river name; lit. 'moon')
चन्द्रमाम्:
Karma
TypeNoun
Rootचन्द्रमा
FormMasculine, Accusative, Singular
दुर्गाम्Durgā (river name)
दुर्गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्गा
FormFeminine, Accusative, Singular
चित्रशिलाम्Citraśilā (river name; 'having variegated rocks')
चित्रशिलाम्:
Karma
TypeNoun
Rootचित्रशिला
FormFeminine, Accusative, Singular
ब्रह्मवेध्याम्Brahmavedhyā (river name)
ब्रह्मवेध्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मवेध्या
FormFeminine, Accusative, Singular
बृहद्वतीम्Bṛhadvatī (river name; 'very great')
बृहद्वतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootबृहद्वती
FormFeminine, Accusative, Singular
यवक्षाम्Yavakṣā (river name)
यवक्षाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयवक्षा
FormFeminine, Accusative, Singular
रोहीम्Rohī (river name)
रोहीम्:
Karma
TypeNoun
Rootरोही
FormFeminine, Accusative, Singular
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
जाम्बूनदीम्Jāmbūnadī (river name; 'Jambu-river')
जाम्बूनदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootजाम्बूनदी
FormFeminine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sadākāntā (river)
Ś
Śivā (river)
V
Vīramatī (river)
V
Vastrā (river)
S
Suvastrā (river)
G
Gaurī (river)
K
Kampanā (river)
H
Hiraṇvatī (river)

Educational Q&A

This verse is primarily descriptive rather than doctrinal: it situates the Kurukṣetra narrative within a wider sacred geography by naming rivers. The ethical undertone is that the war unfolds in a world sustained by dharmic landscapes—rivers that nourish life and are traditionally revered—heightening the gravity of violence occurring amid what is culturally treated as sacred.

Sañjaya continues an enumeration (a catalogue) of rivers, listing several by name. Such catalogues in the Mahābhārata often function to map the world of the epic, invoke sanctity, and provide a sense of vast scale around the central events of the war.