Shloka 56
Mind as Charioteer; Kṣetrajña, Tapas, and Dhyāna-Yoga
Adhyātma-Upadeśa
Devanagari script
परापरज्ञो भूतानां विधिज्ञ: सर्वकर्मणाम् । सर्वभूतात्मभूतात्मा गच्छत्यात्मानमव्ययम्,जो मनुष्य सम्पूर्ण भूतोंकी श्रेष्ठठा और न्यूनताका ज्ञाता, समस्त कर्मोकी विधिका जानकार और सब प्राणियोंको आत्मभावसे देखनेवाला है, वह अविनाशी परमात्माको प्राप्त होता है
Word by Word
परापरज्ञःknower of the higher and the lower
परापरज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरापरज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
विधिज्ञःknower of the proper rule/ordinance
विधिज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootविधिज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वकर्मणाम्of all actions
सर्वकर्मणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Plural
सर्वभूतात्मभूतात्माone whose self is (as) the self of all beings; seeing all beings as self
सर्वभूतात्मभूतात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वभूतात्मभूतात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
गच्छतिgoes/attains
गच्छति:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
आत्मानम्the Self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्यय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes