Shloka 6

तमोगुण-निरूपण

Analysis of Tamas and its Marks

Devanagari script

तमसो मिथुन सत्त्वं सत्त्वस्य मिथुनं रज: । रजसश्षापि सत्त्वं स्यात्‌ सत्त्वस्य मिथुनं तम:,तमोगुणका प्रतिद्वन्द्दी है सत््वगुण और सत्त्व-गुणका प्रतिद्वन्द्धी रजोगुण है। इसी प्रकार रजोगुणका प्रतिद्वन्द्दी सत््वगुण है और सत्त्वगुणका प्रतिद्वन्द्ी तमोगुण है

Word by Word

तमसःof tamas (darkness/ignorance; tamas-guṇa)

मिथुनम्pair; counterpart; opposite

सत्त्वम्sattva (purity; sattva-guṇa)

सत्त्वस्यof sattva

मिथुनम्pair; counterpart; opposite

रजःrajas (activity/passion; rajo-guṇa)

रजसःof rajas

अपिalso; even

सत्त्वम्sattva

स्यात्would be; is (as a statement of relation)

सत्त्वस्यof sattva

मिथुनम्pair; counterpart; opposite

तमःtamas

Speaker

वायुदेव उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes