Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

आदि पर्व, अध्याय 96 — काश्यकन्याहरणं, शाल्वसमागमः, अम्बावचनं च

Kāśī princesses taken; encounter with Śālva; Ambā’s declaration

अजमीढस्य चतुर्विशं पुत्रशतं बभूव कैकेय्यां गान्धार्या विशालायामक्षायां चेति । पृथक्‌ पृथक्‌ वंशधरा नृपतय: । तत्र वंशकर: संवरण:,अजमीढके कैकेयी, गान्धारी, विशाला तथा ऋक्षासे एक सौ चौबीस पुत्र हुए। वे सब पृथक्‌-पृथक्‌ वंशप्रवर्तक राजा हुए। इनमें राजा संवरण कुरुवंशके प्रवर्तक हुए

ajamīḍhasya caturviśaṃ putraśataṃ babhūva kaikeyyāṃ gāndhāryāṃ viśālāyām akṣāyāṃ ceti | pṛthak pṛthag vaṃśadharā nṛpatayaḥ | tatra vaṃśakaraḥ saṃvaraṇaḥ |

Vaiśampāyana said: Ajāmīḍha had one hundred and twenty-four sons, born of Kaikeyī, Gāndhārī, Viśālā, and Akṣā. Each became, in his own line, a bearer and continuer of a royal dynasty. Among them, Saṃvaraṇa is singled out as the one who established the principal lineage—becoming the progenitor through whom the Kuru line is carried forward. The passage underscores how dynastic continuity is preserved through legitimate succession and the orderly transmission of kingship.

अजमीढस्यof Ajamiḍha
अजमीढस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअजमीढ
FormMasculine, Genitive, Singular
चतुर्विंशम्twenty-four (as a group/total)
चतुर्विंशम्:
Karta
TypeAdjective
Rootचतुर्विंश
FormNeuter, Nominative, Singular
पुत्रशतम्a hundred sons
पुत्रशतम्:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्रशत
FormNeuter, Nominative, Singular
बभूवcame to be / was
बभूव:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect, 3rd, Singular
कैकेय्याम्in/through (wife) Kaikeyī
कैकेय्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकैकेयी
FormFeminine, Locative, Singular
गान्धार्याम्in/through (wife) Gāndhārī
गान्धार्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Locative, Singular
विशालायाम्in/through (wife) Viśālā
विशालायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविशाला
FormFeminine, Locative, Singular
ऋक्षायाम्in/through (wife) Ṛkṣā
ऋक्षायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootऋक्षा
FormFeminine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
पृथक्separately
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
पृथक्separately (each)
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
वंशधराःlineage-bearers / founders of lines
वंशधराः:
Karta
TypeNoun
Rootवंशधर
FormMasculine, Nominative, Plural
नृपतयःkings
नृपतयः:
Karta
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere/among them
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वंशकरःlineage-maker / progenitor
वंशकरः:
Karta
TypeNoun
Rootवंशकर
FormMasculine, Nominative, Singular
संवरणःSaṃvaraṇa
संवरणः:
Karta
TypeNoun
Rootसंवरण
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Ajāmīḍha
K
Kaikeyī
G
Gāndhārī
V
Viśālā
A
Akṣā
S
Saṃvaraṇa

Educational Q&A

The verse highlights the ethical-political ideal of orderly dynastic continuity: many sons may found separate branches, yet the tradition identifies a principal line (here through Saṃvaraṇa) that carries the central royal succession forward.

Vaiśampāyana continues the genealogical account: Ajāmīḍha’s 124 sons are listed as born from four queens, each becoming a lineage-holder, and Saṃvaraṇa is marked out as the key founder through whom the main Kuru line proceeds.