Next Verse

Shloka 1

कर्णस्य मन्त्रः — Duryodhana-प्रति नीति-विचारः

Karna’s Counsel on Strategy toward the Pāṇḍavas

अ-क्राछ चतुन॑वर्त्याधेकशततमो< ध्याय: ट्रपद और युधिष्ठिरकी बातचीत तथा व्यासजीका आगमन वैशम्पायन उवाच तत आहूय पाज्चाल्यो राजपुत्र युधिष्ठिरम्‌ । परिग्रहेण ब्राह्मण परिगृह महाद्युति:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर महातेजस्वी, उदारचित्त, पांचालराज द्रुपदने अत्यन्त कान्तिमान्‌ कुन्तीपुत्र राजकुमार युधिष्ठिरको (अपने पास) बुलाकर ब्राह्मणोचित आतिथ्य-सत्कारके द्वारा उन्हें अपनाकर पूछा -- हमें कैसे ज्ञात हो कि आपलोग किस वर्णके हैं? हम आपको क्षत्रिय, ब्राह्मण, गुणसम्पन्न वैश्य अथवा शूद्र क्या समझें? अथवा मायाका आश्रय लेकर ब्राह्मगरूपसे सब दिशाओंमें विचरनेवाले आपलोगोंको हम कोई देवता मानें?

Vaiśampāyana uvāca: tata āhūya pāñcālyo rājaputraṁ yudhiṣṭhiram | parigraheṇa brāhmaṇa parigṛhya mahādyutiḥ ||

Vaiśampāyana said: Then the Pāñcāla king (Drupada), having summoned the royal prince Yudhiṣṭhira, received the radiant one with the kind of respectful hospitality due to a brāhmaṇa and, after thus welcoming him, questioned him—seeking to know their true social identity and status. The scene frames an ethical concern central to dharma: how one ought to honor guests even when their lineage and intentions are not yet fully known.

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
ततःthen
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
आहूयhaving summoned/called
आहूय:
TypeVerb
Rootआ-ह्वा
Formक्त्वा (absolutive), Active
पाञ्चाल्यःthe Pāñcāla king (Drupada)
पाञ्चाल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
राजपुत्रम्the prince
राजपुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
परिग्रहेणby reception/hospitality
परिग्रहेण:
Karana
TypeNoun
Rootपरिग्रह
FormMasculine, Instrumental, Singular
ब्राह्मणO brāhmaṇa
ब्राह्मण:
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Vocative, Singular
परिगृहreceive/accept (him)
परिगृह:
TypeVerb
Rootपरि-ग्रह्
FormImperative, 2nd, Singular
महाद्युतिःthe greatly radiant one
महाद्युतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाद्युति
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
D
Drupada (Pāñcāla king)
Y
Yudhiṣṭhira
P
Pāñcāla
K
Kuntī (implied by 'Kuntīputra' in the prose gloss)

Educational Q&A

Even amid uncertainty about a visitor’s identity, dharma emphasizes honoring guests with proper respect. Drupada’s brāhmaṇa-style reception models restraint and ethical hospitality before judgment.

Drupada, king of Pāñcāla, calls Yudhiṣṭhira to his presence, welcomes him with formal hospitality, and begins questioning to ascertain who they truly are (their status/varṇa and identity).