Shloka 12

वैशम्पायन उवाच इति स द्रुपदो राजा स्वयंवरमघोषयत्‌ | तच्छुत्वा पार्थिवा: सर्वे समीयुस्तत्र भारत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! इस प्रकार राजा ट्रुपदने जब स्वयंवरकी घोषणा करा दी, तब उसे सुनकर सब राजा वहाँ उनकी राजधानीमें एकत्र होने लगे

Vaiśampāyana uvāca: iti sa Drupado rājā svayaṃvaram aghoṣayat | tac chrutvā pārthivāḥ sarve samīyus tatra, Bhārata |

Vaiśampāyana said: Thus King Drupada proclaimed a svayaṃvara. Hearing of it, all the kings gathered there, O descendant of Bharata. The episode marks a public, dharma-framed royal decision—marriage as a political and ethical institution conducted before the wider kṣatriya world.

वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रुपदःDrupada
द्रुपदः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रुपद
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वयंवरम्svayamvara (bridegroom-choice ceremony)
स्वयंवरम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वयंवर
FormMasculine, Accusative, Singular
अघोषयत्proclaimed/announced
अघोषयत्:
TypeVerb
Rootघोषय् (घोष् + णिच्)
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
तत्that (news/announcement)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
पार्थिवाःkings
पार्थिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
समीयुःcame together/assembled
समीयुः:
TypeVerb
Rootसम्-इ
FormPerfect, 3, Plural, Parasmaipada
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
भारतO Bharata (Janamejaya)
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Drupada
J
Janamejaya
B
Bhārata (dynastic epithet)
P
pārthivāḥ (kings)

Educational Q&A

The verse highlights how major life and political decisions in a kṣatriya setting are made through public, rule-governed institutions (like a svayaṃvara), emphasizing legitimacy, transparency, and dharma in royal conduct.

Vaiśampāyana narrates that King Drupada has announced a svayaṃvara; upon hearing the proclamation, many kings begin assembling at the designated place for the event.