Next Verse

Shloka 1

कुन्ती-युधिष्ठिरसंवादः

Kuntī–Yudhiṣṭhira Dialogue on Bhīma’s Mission

वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! उधर रात व्यतीत होनेपर वारणावत नगरके सारे नागरिक बड़ी उतावलीके साथ पाण्डुकुमारोंकी दशा देखनेके लिये उस लाक्षागृहके समीप आये

Vaiśampāyana uvāca—Janamejaya! tataḥ rātryāṃ vyatītāyāṃ Vāraṇāvata-nagarasya sarve nāgarāḥ mahāutkaṇṭhyena Pāṇḍu-kumārāṇāṃ daśāṃ draṣṭuṃ tasya lākṣāgṛhasya samīpam ājagmuḥ.

Vaiśampāyana said: “O Janamejaya, when the night had passed, all the citizens of the city of Vāraṇāvata, driven by anxious urgency, came near that house of lac to see what had become of the sons of Pāṇḍu.”

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
कथयतिsays/tells
कथयति:
TypeVerb
Rootकथ्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
Sampradana
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular
उधरthere/on that side
उधर:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootउधर
रात्रिःnight
रात्रिः:
Karta
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Nominative, Singular
व्यतीताpassed (having elapsed)
व्यतीता:
TypeVerb
Rootवि-इ
Formक्त, Feminine, Nominative, Singular
वारणावत-नगरस्यof the city of Vāraṇāvata
वारणावत-नगरस्य:
TypeNoun
Rootवारणावत-नगर
FormNeuter, Genitive, Singular
सर्वेall
सर्वे:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
नागरिकाḥcitizens/townsmen
नागरिकाḥ:
Karta
TypeNoun
Rootनागरिक
FormMasculine, Nominative, Plural
महताwith great (intensity)
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
औत्सुक्येनwith eagerness/anxiety
औत्सुक्येन:
Karana
TypeNoun
Rootऔत्सुक्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
पाण्डु-कुमाराणाम्of the sons of Pāṇḍu
पाण्डु-कुमाराणाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डु-कुमार
FormMasculine, Genitive, Plural
दशाम्condition/state
दशाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदशा
FormFeminine, Accusative, Singular
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
TypeVerb
Rootदृश्
Formतुमुन् (infinitive), Parasmaipada (usage)
तस्यof that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Genitive, Singular
लाक्षा-गृहस्यof the lac-house
लाक्षा-गृहस्य:
TypeNoun
Rootलाक्षा-गृह
FormNeuter, Genitive, Singular
समीपम्near
समीपम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमीप
आययुःcame/arrived
आययुः:
TypeVerb
Rootआ-या
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
V
Vāraṇāvata
P
Pāṇḍu-kumārāḥ (Pāṇḍavas)
L
lākṣāgṛha (lac house)
C
citizens of Vāraṇāvata