Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata
Lākṣāgṛha Planning
228 8 2022 (आय 6 (स सत्यसंध॑ नैषादिं दृष्टवा प्रीतो5ब्रवीदिदम् । एवं कर्तव्यमिति वा एकलव्यमभाषत ।।) ततः शरं तु नैषादिरज्भुलीभिव्यकर्षत । न तथा च स शीघ्रो5भूद् यथा पूर्व नराधिप,द्रोणाचार्य निषादनन्दन एकलव्यको सत्यप्रतिज्ञ देखकर बहुत प्रसन्न हुए। उन्होंने संकेतसे उसे यह बता दिया कि तर्जनी और मध्यमाके संयोगसे बाण पकड़कर किस प्रकार धनुषकी डोरी खींचनी चाहिये। तबसे वह निषादकुमार अपनी अँगुलियोंद्वारा ही बाणोंका संधान करने लगा। राजन्! उस अवस्थामें वह उतनी शीघ्रतासे बाण नहीं चला पाता था, जैसे पहले चलाया करता था
vaiśampāyana uvāca | sa satyasaṃdhaḥ naiṣādaṃ dṛṣṭvā prīto 'bravīd idam | evaṃ kartavyam iti vā ekalavyam abhāṣata || tataḥ śaraṃ tu naiṣādir aṅgulībhir vyakarṣat | na tathā ca sa śīghro 'bhūd yathā pūrvaṃ narādhipa ||
Vaiśampāyana said: Seeing the Niṣāda youth, steadfast in his vow, Droṇa—pleased—spoke to Ekalavya, indicating, as it were, “This is how it should be done.” Thereafter the Niṣāda drew and set the arrow using only his fingers. Yet, O king, he was no longer as swift in releasing arrows as he had been before.
वैशम्पायन उवाच