Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 2

तेऽधराञ्चः प्र प्लवन्तां छिन्ना नौरिव बन्धनात्। न सायकप्रणुत्तानां पुनरस्ति निवर्तनम्

té ’dharā́ñcaḥ prá plavantāṃ chinnā́ naúr iva bándhanāt | ná sā́yaka-praṇuttānāṃ púnar asti nivártanam ||

Downward let them drift away, like a boat cut loose from its mooring. For those whom the missile hath driven forth, there is no turning back again.

तेthey
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अधःdownwards
अधः:
अधिकारण (दिशा/गतिविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअधस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
आञ्चःturned/going
आञ्चः:
कर्तृ (ते इति सह विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअञ्च् (प्रातिपदिक: आञ्च- ‘turned/going’)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
प्लवन्ताम्let them drift/float away
प्लवन्ताम्:
TypeVerb
Rootप्लु (धातु)
छिन्नाःcut off, severed
छिन्नाः:
कर्तृ (ते इति सह विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootछिद् (धातु) → क्त (कृदन्त)
नौःa boat
नौः:
उपमान (इव-योगे)
TypeNoun
Rootनौ (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
बन्धनात्from the binding, from the tether
बन्धनात्:
अपादान
TypeNoun
Rootबन्धन (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध-अव्यय)
सायकof arrows
सायक:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootसायक (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
प्रणुत्तानाम्of those driven/impelled (shot)
प्रणुत्तानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective/Participle
Rootनुद् (धातु) + प्र (उपसर्ग) → क्त (कृदन्त: प्रणुत्त)
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
अस्तिthere is
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
निवर्तनम्returning, turning back
निवर्तनम्:
कर्तृ/विषय (अस्ति इति सह)
TypeNoun
Rootनिवर्तन (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; नि-√वृत्/वर्त्-भाव)

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-level attribution varies)

Devata: Indeterminate; the charm’s force (often aligned with divine weaponry)

Chandas: Anuṣṭubh (probable; AV rival-expulsion verses frequently in anuṣṭubh)

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From mobilization to decisive banishment and finality.","listener_experience":"Hard resolve; sense of protected separation.","intensity":8}