Mantra 4
Sukta 5
Sanskrit (Devanagari)
अयं स्राक्त्यो मणिः प्रतीवर्तः प्रतिसरः । ओजस्वान् विमृधो वशी सो अस्मान् पातु सर्वतः
IAST Transliteration
ayáṃ srā́ktyo maṇíḥ pratīvartáḥ pratisaráḥ | ójasvān vimṛ́dho vaśī́ só asmā́n pātu sárvataḥ
English Translation (Griffith/Whitney)
This suspended amulet is a turner-back, a counter-charm: full of vital might, dispelling assaults, controlling. May it protect us from every side.
Word by Word
अयम्this
अयम्:
विशेषणम् (मणिः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्राक्त्यः(the) s्राक्त्य- (named/characterized)
स्राक्त्यः:
विशेषणम् (मणिः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootस्राक्त्य (प्रातिपदिक; मणि-विशेषण)
मणिःamulet, jewel
मणिः:
कर्तृ (पा॑तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमणि (प्रातिपदिक)
प्रतीवर्तःone that turns back (evil), repeller
प्रतीवर्तः:
विशेषणम् (मणिः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootप्रति-ई-वर्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; वर्त् ‘to turn/ward off’)
प्रतिसरःprotective charm/band
प्रतिसरः:
विशेषणम्/समनाधिकरणम् (मणिः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootप्रति-सर (प्रातिपदिक; ‘protective band/amulet’)
ओजस्वान्possessing vigor/power
ओजस्वान्:
विशेषणम् (मणिः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootओजस् + वत् (प्रातिपदिक)
विमृधःwarding off hostility/foes
विमृधः:
विशेषणम् (मणिः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootवि + मृध् (कृदन्त-प्रातिपदिक; मृध् ‘to fight/oppose’)
वशीmasterful, controlling
वशी:
विशेषणम् (मणिः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootवशिन् (प्रातिपदिक)
सःhe/that (amulet)
सः:
कर्तृ (पा॑तु इत्यस्य); मणिः इत्यस्य पुनरुक्त-सूचकः
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म (पा॑तु इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पातुmay (he) protect
पातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘to protect’)
सर्वतःfrom all sides, entirely
सर्वतः:
अधिकरणम् (परिसर/दिशा-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
Attribution
Rishi: Atharvanic transmission
Devata: Maṇi / Pratisara (counter-charm as quasi-deity)
Chandas: Anuṣṭubh-like (AV mixed)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From assertion of the amulet’s powers → settling into assured all-around protection.","listener_experience":"A felt tightening of boundaries and confidence; calm bravery rather than aggression.","intensity":6}