Mantra 10

Sukta 5

Sanskrit (Devanagari)

अस्मै मणिं वर्म बध्नन्तु देवा इन्द्रो विष्णुः सविता रुद्रो अग्निः । प्रजापतिः परमेष्ठी विराड् वैश्वानर ऋषयश्च सर्वे

IAST Transliteration

asmái maṇíṃ várma badhnantu devā́ índro víṣṇuḥ savitā́ rudró agníḥ | prajā́patiḥ parameṣṭhī́ virā́ḍ vaiśvānará ṛ́ṣayaś ca sárve ||

English Translation (Griffith/Whitney)

For him let the Gods bind on the amulet as armour—Indra, Viṣṇu, Savitar, Rudra, Agni; Prajāpati, Parameṣṭhin, Virāj, Vaiśvānara, and all the Ṛṣis.

Word by Word

• अस्मै: to/for him (this person)
• अस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मणिम्: a jewel/amulet
• मणिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मणि (प्रातिपदिक)

• वर्म: armor, protective covering
• वर्म: कर्म (मणिम् इत्यस्य विशेषणार्थे/समासार्थे: ‘कवच-रूपम्’)
• Type: Noun
• Root: वर्मन् (प्रातिपदिक)

• बध्नन्तु: let (them) bind/fasten
• बध्नन्तु: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: बन्ध् (धातु)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ (देवाः इत्यस्य विशेष-समुच्चयः)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun (proper)
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)

• सविता: Savitar
• सविता: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun (proper)
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun (proper)
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni
• अग्निः: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun (proper)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• प्रजापतिः: Prajāpati
• प्रजापतिः: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun (proper/title)
• Root: प्रजापति (प्रातिपदिक)

• परमेष्ठी: the Highest One (Paramesthin)
• परमेष्ठी: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun/Adjective (title)
• Root: परमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)

• विराट्: Virāj (cosmic expanse)
• विराट्: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun (cosmic form/title)
• Root: विराज्/विराट् (प्रातिपदिक)

• वैश्वानरः: Vaiśvānara (the all-men’s/fire principle)
• वैश्वानरः: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: वैश्वानर (प्रातिपदिक)

• ऋषयः: the seers
• ऋषयः: कर्तृ (समुच्चितः)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: (समुच्चय-निपातः)
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• सर्वे: all
• सर्वे: कर्तृ (ऋषयः इत्यस्य विशेषणम्/समुच्चयः)
• Type: Adjective (substantive)
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Āṅgirasa tradition (hymn-level attribution varies).

Devata: The Maṇi as Varman, supported by a pantheon (Indra, Viṣṇu, Savitar, Rudra, Agni, Prajāpati, etc.) and Ṛṣis.

Chandas: Triṣṭubh-like expansion (long pādas with deity catalogue; metrical classification varies by recension/analysis).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From vulnerability → to empowered invulnerability through divine assembly","listener_experience":"A rising sense of backed strength; ‘I am guarded by many’","intensity":7}