Mantra 2
Sukta 90
Sanskrit (Devanagari)
वयं तदस्य सम्भृतं वस्विन्द्रेण वि भजामहै । म्लापयामि भ्रजः शिभ्रं वरुणस्य व्रतेन ते
IAST Transliteration
vayáṃ tád asyá sámbhṛtaṃ vásv índreṇa ví bhajāmahai | mlāpayā́mi bhrájaḥ śibhraṃ váruṇasya vraténa te ||
English Translation (Griffith/Whitney)
That gathered wealth of his, with Indra will we portion out. I make to wither thy flashing splendour, by Varuṇa’s ordinance upon thee.
Word by Word
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him/this
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम्/अदस्-समूह: अयम्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य
सम्भृतम्collected, gathered
सम्भृतम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Rootसम् + √भृ (भरणे) → सम्भृत (कृदन्त-भूतकृदन्त)
वसुwealth, good
वसु:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
इन्द्रेणby/with Indra
इन्द्रेण:
करण
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विapart, asunder; distributively
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
भजामहैwe apportion/share
भजामहै:
क्रिया
TypeVerb
Root√भज् (सेवायाम्/विभागे)
म्लापयामिI cause to wither/weaken
म्लापयामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√म्लै/म्ला (ग्लाने) + णिच् → म्लापय
भ्रजःsplendours, flashes (of brilliance)
भ्रजः:
कर्म
TypeNoun
Rootभ्रज्/भ्रजस् (प्रातिपदिक; तेजस्/दीप्तिः) → भ्रजः
शिभ्रम्bright, shining
शिभ्रम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिभ्र (प्रातिपदिक)
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
व्रतेनby (his) ordinance/vow
व्रतेन:
करण
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (varies)
Devata: Indra (appropriation/victory) and Varuṇa (binding ordinance)
Chandas: Anuṣṭubh (probable; verify)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"Confidence in taking (Indra) followed by stern constriction (Varuṇa).","listener_experience":"Empowerment with a sober sense of consequence—victory framed as ‘authorized’.","intensity":7}