Mantra 3
Sukta 35
Sanskrit (Devanagari)
वैश्वानरोऽङ्गिरसां स्तोममुक्थं च चाक्लृपत्। ऐषु द्युम्नं स्वऽर्यमत्
IAST Transliteration
vaíśvānaro ’ṅgírasāṃ stómam uktháṃ ca cā́kl̥pat | éṣu dyumnáṃ svàr aryamát ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Vaiśvānara for the Aṅgirases hath duly ordered both stoma and uktha; in these he hath set splendour—he hath won the heavenly light, and Aryaman’s favour.
Word by Word
वैश्वानरःVaiśvānara (Agni)
वैश्वानरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेष/देवता)
अङ्गिरसाम्of the Aṅgirases (Aṅgiras seers)
अङ्गिरसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
स्तोमम्a hymn of praise
स्तोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
उक्थम्a recitation/solemn chant
उक्थम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चाक्लृपत्prepared/arranged (made ready)
चाक्लृपत्:
क्रिया (कर्तृ=वैश्वानरः)
TypeVerb
Rootकॢप् (धातु; कॢपँ/कॢप् = to arrange, prepare, make fit)
एषुin/among these
एषु:
अधिकरण
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्यु्म्नम्splendour, glory
द्यु्म्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यु्म्न (प्रातिपदिक)
स्वःheaven (svarga)
स्वः:
कर्म (समुच्चित)
TypeNoun
Rootस्वर्/स्वः (प्रातिपदिक; ‘heaven’)
अर्यमत्Aryaman-like / belonging to Aryaman (noble, auspicious)
अर्यमत्:
विशेषण (स्वः/द्यु्म्नम्)
TypeAdjective
Rootअर्यमन् (प्रातिपदिक; देवता/‘Aryaman’ अथवा ‘अर्यमन्-सम्बन्धि’)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition; Aṅgirasa resonance foregrounded
Devata: Vaiśvānara (Agni); with Aryaman as associated power
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From ordering/discipline to the emergence of splendour and benevolent social light.","listener_experience":"A feeling of being ‘set in order’ and supported; uplift with calm confidence.","intensity":4}