Mantra 3

Sukta 128

Sanskrit (Devanagari)

अहोरात्राभ्यां नक्षत्रेभ्यः सूर्याचन्द्रमसाभ्याम्। भद्राहमस्मभ्यं राजन्छकधूम त्वं कृधि

IAST Transliteration

ahorātrā́bhyāṃ nákṣatrébhyaḥ sū́ryācandramásābhyām | bhadrā́ham asmábhyaṃ rā́jan śakadhū́ma tváṃ kṛ́dhi ||

English Translation (Griffith/Whitney)

By Day and Night, by the Nakṣatras, by Sun and Moon—make for us a lucky day, O King, O Śakadhūma.

Word by Word

• अहोरात्राभ्याम्: by day-and-night
• अहोरात्राभ्याम्: करण
• Type: Noun
• Root: अहोरात्र (प्रातिपदिक; अहन् + रात्रि समाहार-द्वन्द्व)

• नक्षत्रेभ्यः: from the stars/constellations
• नक्षत्रेभ्यः: अपादान
• Type: Noun
• Root: नक्षत्र (प्रातिपदिक)

• सूर्याचन्द्रमसाभ्याम्: by the sun and the moon
• सूर्याचन्द्रमसाभ्याम्: करण
• Type: Noun
• Root: सूर्य + चन्द्रमस् (प्रातिपदिक; इतरेतर-द्वन्द्व)

• भद्राः: auspicious (ones)
• भद्राः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मभ्यम्: for us / to us
• अस्मभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• राजन्: O king
• राजन्: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• शकधूम: O Śakadhūma (name/epithet)
• शकधूम: सम्बोधन
• Type: Noun/Adjective (vocative)
• Root: शकधूम (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास, मन्त्र-विशेषण)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कृधि: do/make!
• कृधि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi not securely determinable from the provided excerpt alone)

Devata: Nakṣatra-rājan (Śakadhūma) with day/night and sun/moon as invoked supports

Chandas: Anuṣṭubh (probable; common in AV 6th kāṇḍa short charms)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From uncertainty about timing → calm assurance through cosmic alignment.","listener_experience":"A settled sense that ‘the day is on our side’.","intensity":3}