Mantra 1
Sukta 102
Sanskrit (Devanagari)
अभिसांमनस्यम्। यथायं वाहो अश्विना समैति सं च वर्तते । एवा मामभि ते मनः समैतु सं च वर्तताम्
IAST Transliteration
yáthā́yáṃ vāhó aśvinā samáiti sáṃ ca vártate | evā́ mām abhí te mánaḥ samáitu sáṃ ca vartatām ||
English Translation (Griffith/Whitney)
As this conveyance of the Aśvins meets and moves in ordered course together, so let thy mind come unto me, and so let it turn and hold its way with me.
Word by Word
अभिtowards, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग) / अव्यय
साम्together, completely
साम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग) → साम् (वेदिक-रूप)
मनस्यम्mental; pertaining to the mind
मनस्यम्:
—
TypeAdjective
Rootमनस् (प्रातिपदिक) → मनस्य (तद्धित/विशेषण-प्रातिपदिक)
यथाjust as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
अयम्this
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाहःcarrier; vehicle; (here) the bearer/steed
वाहः:
Kartā (अयम्-इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootवाह (प्रातिपदिक)
अश्विनाby/with the Aśvins (the twin gods)
अश्विना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
सम्together
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
एतिgoes; comes; approaches
एति:
—
TypeVerb
Rootइ (धातु)
सम्together
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
वर्ततेturns; moves; proceeds
वर्तते:
—
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
एवso; just so
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभिtowards
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग)
तेyour
ते:
Sampradāna/सम्बन्ध (स्वाम्यर्थे)
TypePronoun
Rootत्वम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनःmind
मनः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
सम्together
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
एतुlet it come/approach
एतु:
—
TypeVerb
Rootइ (धातु)
सम्together
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
वर्तताम्let it turn/move/proceed
वर्तताम्:
—
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Attribution
Rishi: Atharvanic seer-tradition (book 6 charm corpus)
Devata: Manas (Mind) and the Aśvins as paradigmatic agents of reunion
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shringara","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From distance to meeting, then to steady togetherness.","listener_experience":"Warm pull of reunion; calm assurance of alignment.","intensity":4}