Next Mantra

Mantra 1

Sukta 32

सेनासंयोजनम्। यस्ते मन्योऽविधद् वज्र सायक सह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक्। साह्याम दासमार्यं त्वया युजा वयं सहस्कृतेन सहसा सहस्वता

senāsaṃyojánam | yás te manyó ’vídhat vajra-sāyaka sáha ójaḥ púṣyati víśvam ānuṣák | sāhyā́ma dāsám ā́ryaṃ tváyā yújā vayáṃ saháskṛtena sáhasā sáhasvatā

Army-joining. He—thy Manyu—whom none hath smitten, O bolt-weaponed, with whom vigor waxeth, all among men: with thee as yoked ally may we overpower both Dāsa and Ārya, with might-made force, with might, with the mighty.

सेनासंयोजनम्(यह) सेना-समायोजन/सेना का संयोजन (शीर्षक/विषय)
सेनासंयोजनम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसेना- (प्रातिपदिक) + संयोजन- (प्रातिपदिक, √युज् ‘योजने’ से) अथवा समासान्त-नपुंसक
यःजो (व्यक्ति)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेतेरा/तुम्हारा
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्यःक्रोध/रोष
मन्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootमन्यु- (प्रातिपदिक)
अविधत्उसने (प्रहार करके) बेधा/आहत किया
अविधत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√विध् (विधाने/व्यधने) अथवा √व्यध् (व्यधने) — वैदिक रूप ‘अविधत्’
वज्रहे वज्र (इन्द्र का वज्र/हे वज्र-धारी)
वज्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootवज्र- (प्रातिपदिक)
सायकहे बाण/शर (हे सायक)
सायक:
Sambodhana
TypeNoun
Rootसायक- (प्रातिपदिक)
सहसाथ/सहित
सह:
Sahārtha
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘सहित’)
ओजःबल/तेज
ओजः:
Karma
TypeNoun
Rootओजस्- (प्रातिपदिक)
पुष्यतिपोषित करता है/बढ़ाता है
पुष्यति:
Kriyā
TypeVerb
Root√पुष् (पुष्टौ)
विश्वम्समस्त/सब कुछ
विश्वम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
मानुषक्मनुष्यों के बीच/मानवीय रूप से
मानुषक्:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootमानुषक् (प्रातिपदिक; ‘मनुष्य-सम्बन्धी/मानवीय’)
साह्यामहम दोनों समर्थ हों/जीतें
साह्याम:
Kriyā
TypeVerb
Root√सह् (सहने/जितने) — वैदिक desiderative/optative-सम्भाव्य रूप ‘साह्याम’
दासम्दास/शत्रु-दास
दासम्:
Karma
TypeNoun
Rootदास- (प्रातिपदिक)
आर्यम्आर्य (विपक्ष/प्रतिद्वन्द्वी)
आर्यम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootआर्य- (प्रातिपदिक)
त्वयातुम्हारे द्वारा/तुमसे
त्वया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युजासहचर/युग्म (के रूप में)
युजा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयुज्- (प्रातिपदिक; ‘साथी/युग्म’)
वयम्हम
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्कृतेनबल-युक्त (साधन) से
सहस्कृतेन:
Karaṇa
TypeAdjective (instrumental)
Rootसहस्-कृत- (कृदन्त; √कृ ‘करणे’), ‘सहस्कृत’ = बल-सम्पन्न/बल-युक्त
सहसाबल से/पराक्रम से
सहसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसहस्- (प्रातिपदिक)
सहस्वताबलवान् (के) द्वारा/बलयुक्त (साधन) से
सहस्वता:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootसहस्वत्- (प्रातिपदिक; ‘बलवान्’)

Rishi: Angiras/Atharvanic seer-tradition (Manyu cycle)

Devata: Manyu (as war-power), with Indraic coloration

Chandas: Triṣṭubh (probable)

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From invocation of invulnerability to collective surge toward victory.","listener_experience":"Arouses disciplined aggression and unity; reduces hesitation by framing force as divinely backed.","intensity":8}