Next Mantra

Mantra 1

Sukta 27

शत्रुनिवारणम्। ४ सोमः, स्वजः, अशनिः, ५ विष्णुः, कल्माषग्रीवो वीरुधः, ६ बृहस्पतिः, श्वित्रं, वर्षम्। प्राची दिगग्निरधिपतिरसितो रक्षितादित्याल इषवः । तेभ्यो नमोऽधिपतिभ्यो नमो रक्षितृभ्यो नम इषुभ्यो नम एभ्यो अस्तु । यो३ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मस्तं वो जम्भे दध्मः

prā́cī díg agnír adhipátir asitó rakṣitā́dityā́l íṣavaḥ | tébhyo námo ’dhipátibhyo námo rakṣitṛ́bhyo náma íṣubhyo náma ébhyo astu | yó ’smā́n dvéṣṭi yáṃ vayáṃ dvíṣmas táṃ vo jámbhe dadhmaḥ ||

The eastern quarter—Agni is its overlord; Asita its guardian; the Ādityas are its arrows. To them be reverence: reverence to the overlords, reverence to the protectors, reverence to the arrows—reverence be to these. Whoso hateth us, and whom we hate, him we set within your jaws.

प्राचीeastern (direction)
प्राची:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (directional)
Rootप्राच् (प्राची- prātipadika)
दिक्direction
दिक्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदिश् (दिक्- prātipadika)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (prātipadika)
अधिपतिःlord, overlord
अधिपतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअधिपति (prātipadika)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
इतःfrom here
इतः:
Apādāna
TypeIndeclinable
Rootइतः (avyaya; from इदम्)
रक्षितःprotected; protector/guarded (one)
रक्षितः:
Kartā (as predicate-nominal)
TypeParticiple (past passive)
Rootरक्ष् (धातु) → रक्षित (कृदन्त)
आदित्याःĀdityas (solar deities)
आदित्याः:
Kartā
TypeNoun
Rootआदित्य (prātipadika)
इषवःarrows; missiles
इषवः:
Kartā
TypeNoun
Rootइषु (prātipadika)
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradāna (with नमः)
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma)
नमःobeisance
नमः:
TypeNoun (indeclinable-like in use)
Rootनमस् (prātipadika)
अधिपतिभ्यःto the lords
अधिपतिभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअधिपति (prātipadika)
नमःobeisance
नमः:
TypeNoun
Rootनमस्
रक्षितृभ्यःto the protectors/guardians
रक्षितृभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootरक्षितृ (prātipadika; agent noun from रक्ष्)
नमःobeisance
नमः:
TypeNoun
Rootनमस्
इषुभ्यःto the arrows/missiles
इषुभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइषु (prātipadika)
नमःobeisance
नमः:
TypeNoun
Rootनमस्
एभ्यःto these
एभ्यः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootएतद् (sarvanāma)
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun)
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
TypeVerb
Rootद्विष् (धातु)
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun)
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
TypeVerb
Rootद्विष् (धातु)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (pronoun)
वःto you / for you
वः:
Sampradāna (intended recipient/beneficiary)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (pronoun)
जम्भेin the jaws; in the crushing mouth
जम्भे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootजम्भ (prātipadika)
दध्मःwe place/put
दध्मः:
TypeVerb
Rootधा (धातु) [Vedic: दध्मः = 1pl perfect/aorist-like injunctive usage]

Rishi: Atharvanic tradition (directional hymn; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī)

Devata: Dik-devatā (East): Agni (adhipati), Asita (rakṣitṛ), Ādityas as iṣavaḥ

Chandas: Atharvanic prose-anuṣṭubh hybrid (formulaic litany)

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From formal reverence to controlled ferocity; ends with decisive containment.","listener_experience":"A surge of guarded strength and boundary-confidence; hostility is ‘handled’ rather than internalized.","intensity":7}