Mantra 11
Sukta 70
Sanskrit (Devanagari)
इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे । युजं वृत्रेषु वज्रिणम्
IAST Transliteration
índraṃ vayáṃ mahādhána índram árbhe havāmahe | yújaṃ vṛtréṣu vajríṇam ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Indra—rich in mighty treasure—Indra we invoke, even in the lesser need: the yoked ally, the Vajra-bearer, amid the Vṛtras.
Word by Word
इन्द्रम्Indra (as the one invoked)
इन्द्रम्:
कर्म (हवामहे इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ (हवामहे इति क्रियायाः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महा-धनेO great-wealthy one / O possessor of great riches
महा-धने:
सम्बोधन (इन्द्रस्य)
TypeAdjective (used substantively as epithet)
Rootमहा-धन (समास-प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रायः ‘महाधन’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (हवामहे)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अर्भेin (our) smallness / in a lesser (need)
अर्भे:
अधिकारण (काल/अवस्था: ‘अल्पे/कनिष्ठे’)
TypeNoun (locative used adverbially)
Rootअर्भ (प्रातिपदिक)
हवामहेwe invoke / we call upon
हवामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/हवते) ‘आह्वाने’
युजम्the ally / the yoked helper
युजम्:
कर्म (हवामहे—इन्द्रं ‘युजम्’ इति विशेषणेन)
TypeNoun/Adjective
Rootयुज् (प्रातिपदिक; ‘युज्’ = युक्तः/सहायकः)
वृत्रेषुamong the Vṛtras / amid obstacles (foes)
वृत्रेषु:
अधिकारण (विषय/क्षेत्र: ‘वृत्रेषु’ = in battles against Vṛtras/obstacles)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
वज्रिणम्the thunderbolt-bearer
वज्रिणम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्; हवामहे)
TypeAdjective (epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक; ‘वज्र’ + इन्, ‘one who has the thunderbolt’)
Attribution
Rishi: Indra-stuti tradition (RV-derived; in AV 20 the seers follow the RV source-hymn attribution)
Devata: Indra (Vajrin)
Chandas: Anuṣṭubh (RV-style cadence; AV 20 often preserves RV meters)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Need acknowledged (great/small) → invocation → settled confidence in armed alliance.","listener_experience":"Reassurance and readiness; a ‘portable shield’ feeling.","intensity":5}