Mantra 6
Sukta 62
Sanskrit (Devanagari)
त्वमिन्द्राभिभूरसि त्वं सूर्यमरोचयः । विश्वकर्मा विश्वदेवो महाँ असि
IAST Transliteration
tvám indra abhibhū́r asi tváṃ sū́ryam arochayaḥ | viśvá-karmā viśvá-devo mahā́n asi ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Thou, Indra, art the overcomer; thou madest the Sun to shine. All-maker, all-god art thou; thou art the Great.
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अभिभूःoverpowerer, conqueror
अभिभूः:
कर्तृ-विशेषण
TypeNoun/Adjective (agent noun)
Root√भू (भवति) उपसर्ग: अभि; कृत्-प्रत्यय: क्विप् (अभि+भू → अभिभू)
असिare
असि:
(सम्बन्धक क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (अस्ति)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूर्यम्the sun
सूर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
अरोचयःyou caused to shine / you made (it) shine
अरोचयः:
(सकर्मक क्रिया)
TypeVerb
Root√रुच् (रोचते) णिच्: रोचयति
विश्वकर्माViśvakarman (all-maker)
विश्वकर्मा:
कर्तृ-विशेषण
TypeNoun (epithet)
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
विश्वदेवःall-god / of all the gods
विश्वदेवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootविश्वदेव (प्रातिपदिक)
महान्great
महान्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
असिare
असि:
(सम्बन्धक क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (अस्ति)
Attribution
Rishi: Rgvedic Indra-stotra tradition (AV 20 borrowing)
Devata: Indra (with universalizing epithets)
Chandas: Stotra meter per RV parallel (requires scansion confirmation)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From conquest to wonder: victory culminates in illumination and greatness.","listener_experience":"Courage, uplift, mental brightness; sense of being protected by a larger power.","intensity":7}