Mantra 15
Sukta 47
Sanskrit (Devanagari)
अदृश्रन्नस्य केतवो वि रश्मयो जनां अनु । भ्राजन्तो अग्नयो यथा
IAST Transliteration
ádṛśran asya ketávo ví raśmáyo jánāṃ ánu | bhrā́janto agnáyo yáthā ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Seen are his radiant signs; his beams spread forth among the peoples, shining like fires ablaze.
Word by Word
अदृश्रन्(they) appeared / were seen
अदृश्रन्:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (√दृश्) / प्रादुर्भाव-रूपेण ‘दृश्’
अस्यof him/it
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य
केतवःsignals; banners; rays (tokens)
केतवः:
कर्तृ (अदृश्रन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
विapart; forth; widely
वि:
(क्रियाविशेषण—व्याप्ति/विभागार्थ)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
रश्मयःrays
रश्मयः:
कर्तृ (अदृश्रन् इत्यस्य; केतवः इत्यस्य सहापेक्षया)
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
जनान्people
जनान्:
कर्म (अनु इत्यनेन सह—अनुगमनस्य)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अनुafter; along; following
अनु:
(क्रियाविशेषण—अनुगमन/अनुसरणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
भ्राजन्तःshining; blazing
भ्राजन्तः:
कर्तृ (अग्नयः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootभ्राज् (√भ्राज्) → भ्राजन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
अग्नयःfires
अग्नयः:
कर्तृ (यथा-उपमान-वाक्ये)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यथाas; like
यथा:
(उपमान-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Attribution
Rishi: RV-derived solar attribution (AV 20 compilation)
Devata: Sūrya (with Agni-simile)
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type (to be verified per edition)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From recognition (‘seen are the signs’) to awe at the spreading blaze of protection.","listener_experience":"A brightening, energizing uplift; sense of communal cleansing.","intensity":5}