Mantra 1
Sukta 34
Sanskrit (Devanagari)
जङ्गिडमणिः। जाङ्गिडोऽसि जङ्गिडो रक्षितासि जङ्गिडः । द्विपाच्चतुष्पादस्माकं सर्वं रक्षतु जङ्गिडः
IAST Transliteration
jaṅgiḍá-maṇiḥ | jāṅgiḍó ’si jaṅgiḍó rakṣitā́si jaṅgiḍáḥ | dvipā́c cátuṣpād asmā́kaṁ sárvaṁ rakṣatu jaṅgiḍáḥ ||
English Translation (Griffith/Whitney)
The Jaṅgiḍa-amulet: Jaṅgiḍa thou art; Jaṅgiḍa thou art, a protector—Jaṅgiḍa. Let Jaṅgiḍa guard all that is ours, both two-footed and four-footed.
Word by Word
जाङ्गिडः(the) Jaṅgiḍa (amulet/plant-charm)
जाङ्गिडः:
कर्तृ (स्तुत्य/सम्बोधन-प्रायः)
TypeNoun
Rootजाङ्गिड (प्रातिपदिक) < जङ्गिड
असिyou are
असि:
(सम्बन्ध/अस्तित्व-वाचक क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
जङ्गिडःJaṅgiḍa
जङ्गिडः:
(प्रेडिकेट-नाम)
TypeNoun
Rootजङ्गिड (प्रातिपदिक)
रक्षितासिyou are a protector
रक्षितासि:
कर्तृ (रक्षण-कर्ता)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु) → रक्षिता (कृदन्त, क्तृ) + असि
जङ्गिडःJaṅgiḍa
जङ्गिडः:
(पुनरुक्त-स्तुति/प्रेडिकेट)
TypeNoun
Rootजङ्गिड (प्रातिपदिक)
द्विपात्(all) two-footed (beings)
द्विपात्:
कर्म (रक्षतु इत्यस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootद्वि + पाद (प्रातिपदिक)
चतुष्पात्(all) four-footed (beings)
चतुष्पात्:
कर्म (रक्षतु इत्यस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootचतुर् + पाद (प्रातिपदिक)
अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सर्वम्all (everything)
सर्वम्:
कर्म (रक्षतु इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
रक्षतुmay (he/it) protect
रक्षतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
जङ्गिडःJaṅgiḍa (the charm)
जङ्गिडः:
कर्तृ (रक्षतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootजङ्गिड (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Atharvanic (maṇi-hymn tradition).
Devata: Jaṅgiḍa (the amulet as deity-like protector).
Chandas: Anuṣṭubh.
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From naming/recognition → assurance → encompassing protection.","listener_experience":"Calm confidence; sense of being ‘covered’ along with one’s dependents.","intensity":4}