Mantra 1

Sukta 28

Sanskrit (Devanagari)

दर्भमणिः। इमं बध्नामि ते मणिं दीर्घायुत्वाय तेजसे । दर्भं सपत्नदम्भनं द्विषतस्तपनं हृदः

IAST Transliteration

dárbhamaṇíḥ | imáṃ badhnāmi te maṇíṃ dīrghāyutvā́ya téjase | dárbhaṃ sapatnadámbhanaṃ dviṣatáḥ tápanaṃ hṛdáḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

The Darbha-amulet. This amulet I bind upon thee for long life, for splendour. Darbha—crusher of rivals—scorcher of the hater, (scorcher) in the heart.

Word by Word

• इमम्: this (one)
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बध्नामि: I bind / fasten
• बध्नामि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √बन्ध् (बन्धने)

• ते: to you / for you
• ते: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मणिम्: amulet, jewel
• मणिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मणि (प्रातिपदिक)

• दीर्घायुत्वाय: for long life
• दीर्घायुत्वाय: प्रयोजन/सम्प्रदान
• Type: Noun (abstract)
• Root: दीर्घायुत्व (प्रातिपदिक; दीर्घ + आयुस् + त्व)

• तेजसे: for brilliance, vigor
• तेजसे: प्रयोजन/सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)

• दर्भम्: darbha-grass
• दर्भम्: कर्म (विशेष्य-रूपेण मणिम् प्रति) / उपपद-सम्बन्धः
• Type: Noun
• Root: दर्भ (प्रातिपदिक)

• सपत्नदम्भनम्: crushing/overpowering rivals
• सपत्नदम्भनम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Adjective (nominal)
• Root: सपत्नदम्भन (प्रातिपदिक; सपत्न + दम्भन)

• द्विषतः: of the hater / of the hostile one
• द्विषतः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun/Participle used as noun
• Root: द्विषत् (प्रातिपदिक; √द्विष् शत्रुत्वे, शतृ-प्रत्ययान्त)

• तपनम्: burning, tormenting
• तपनम्: कर्म (विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun (action/result)
• Root: तपन (प्रातिपदिक; √तप् दाहे/तपसि, ल्युट्/अन-प्रत्ययान्त भाव/करण-नाम)

• हृदः: of the heart
• हृदः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: हृद्/हृदय (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (amulet hymn; specific ṛṣi not provided in excerpt).

Devata: Darbha (personified as protective power) / Maṇi (amulet-power).

Chandas: Anuṣṭubh (typical amulet-mantra cadence; with title-like opening).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From petition for life/splendour to assertive neutralization of hostility, ending in steadiness.","listener_experience":"A ‘charged talisman’ feeling—confidence and warmth in the chest.","intensity":5}