Mantra 14

Sukta 27

Sanskrit (Devanagari)

असपत्नं पुरस्तात् पश्चान्नो अभयं कृतम्। सविता मा दक्षिणत उत्तरान्मा शचीपतिः

IAST Transliteration

asapátnam purástāt paścā́n no abháyaṃ kṛtám | savitā́ mā dakṣiṇatá uttarád mā śacī́patiḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Rival-less before us, and behind, let fearlessness be wrought for us. Let Savitar guard me from the south; from the north let the Lord of Śacī guard me.

Word by Word

• असपत्नम्: rival-less, free from enemies
• असपत्नम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अ-सपत्न (प्रातिपदिक; नञ्-समास) < सपत्न

• पुरस्तात्: in front, from the east/fore
• पुरस्तात्: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् + तात् (अव्ययीभाव/तद्धित)

• पश्चात्: behind, from the west/aft
• पश्चात्: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चा + त् (अव्यय) < पश्चा

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अभयम्: fearlessness, safety
• अभयम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अ-भय (प्रातिपदिक; नञ्-समास) < भय

• कृतम्: made, established
• कृतम्: (विधेय) कर्मणि
• Type: Verb (past passive participle)
• Root: कृ (धातु) → कृत (क्त-कृदन्त)

• सविता: Savitar (the impeller deity)
• सविता: कर्ता
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• मा: me
• मा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• दक्षिणतः: from the south, on the right
• दक्षिणतः: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)

• उत्तरात्: from the north
• उत्तरात्: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक) + आत् (तद्धित-अव्यय)

• मा: me
• मा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• शचीपतिः: Śacī’s lord (Indra)
• शचीपतिः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: शची-पति (प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुष) < शची + पति

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in excerpt).

Devata: Savitar; Indra (Śacīpati); plus the abstract state of Abhaya and Asapatna as desired effects.

Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like (two hemistichs with late AV flexibility).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From vulnerability (need for safety) to settled confidence through invoked guardianship.","listener_experience":"A sense of being held within a protected grid of space.","intensity":4}